Soru 1
İncelediğiniz kaynaklardan hareketle Türk-İslam ve Batı medeniyetlerinin mimari anlayışlarını karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini ilgili alanlara yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Benzerlikler:
- Her iki medeniyet eserinde de (Divriği Ulu Cami ve Chartres Katedrali) üstün nitelikte taş işçiliği ve kabartma/oyma sanatına yer verilmiştir.
- Her iki yapı da 12 ve 13. yüzyıllarda inşa edilmiş olup dönemlerinin anıtsal mimari örneklerindendir.
- Yapıların ana giriş kapılarına (taç kapı ve kraliyet kapısı) özel bir önem verilmiş, kapılar simgesel motifler ve süslemelerle donatılmıştır.
- Her iki eserde de ait olunan medeniyetin dinî ve manevi değerleri mimariye yansıtılmıştır.
Farklılıklar:
- İnsan ve Figür Kullanımı: Batı gotik mimarisinde (Chartres Katedrali) insan, aziz, kral ve kraliçe heykellerine doğrudan yer verilirken; Türk-İslam mimarisinde (Divriği Ulu Cami) insan heykeli yerine stilize bitkisel, geometrik ve soyut motifler tercih edilmiştir.
- Yapı Fonksiyonu: Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası; cami, hastane (darüşşifa) ve türbeyi bir arada barındıran çok işlevli bir külliye yapısıdır. Chartres Katedrali ise tek bir büyük dinî ibadethane yapısıdır.
- Siyasi-Dinî Sembolizm: Chartres Katedrali’nde dinî figürlerin altına kralların ve kraliçelerin heykelleri işlenerek siyasi güç ile dinî otorite bir arada sunulmuş; Divriği’deki Cennet Kapısı’nda ise doğrudan manevi cennet tasvirlerine odaklanılmıştır.
Çözüm kontrolü
Sayfadaki Kaynak K (Divriği Ulu Cami) ve Kaynak L (Chartres Katedrali) görselleri ve açıklama metinleri tarihî kanıt olarak incelendiğinde; taş işçiliği ve anıtsal kapı vurgusunun ortak olduğu, ancak figüratif insan heykelciliği ve külliye mimarisi bakımlarından iki medeniyetin belirgin biçimde ayrıştığı görülmektedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 81 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 83 →