10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 54 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Sayfa rehberi

Konu Özeti ve Tarihî Kaynak Analizi

Sayfada Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçukluları dönemindeki sosyal yapı, aile kurumu, spor kültürü ve ekonomik düzen görsel ve yazılı tarihî kaynaklar üzerinden incelenmektedir.

1. Çevgen Oyunu ve Sosyal Hayat (Kaynak A)

  • Tarihî Kanıt: XIII. yüzyıla ait pirinç kap üzerindeki kabartmalar, atlı top oyunu olan çevgenin Karahanlı ve Selçuklu medeniyetinde yaygın biçimde oynandığını göstermektedir.
  • Kültürel Süreklilik: Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sindeki gözlemleri, bu sporun Türk kültüründe uzun süre varlığını koruduğunu kanıtlamaktadır.

2. Kadının Toplumsal Yeri ve At Kültürü (Kaynak B)

  • Görsel Kanıt: XII-XIII. yüzyıllara tarihlenen seramik tabak üzerindeki atlı kadın tasvirleri, Selçuklu toplumunda kadınların ata binmede usta olduğunu gösterir.
  • Sözlü Kaynak İlişkisi: Dede Korkut Destanı’ndaki ifadelerle birleştirildiğinde, atın Türklerin hem gündelik yaşamında hem de savunma kültüründe temel bir unsur olduğu anlaşılmaktadır.

3. Selçuklu Toplumsal ve Ekonomik Yapısı (Kaynak C ve Metin)

  • Aile Kurumu: Aile, toplumun en küçük sosyal birimidir. İslam öncesinden Selçuklulara uzanan süreçte kadın; mülk edinme, ticaret yapma ve hukuki haklara sahip olma bakımından önemli bir konuma sahiptir.
  • Toplumsal Yapı: Halk, yaşam tarzına göre şehirliler, köylüler ve konargöçerler olarak ayrılır. İdari açıdan ise yönetenler (beyler) ve yönetilenler (kara budun) şeklinde bir yapılanma mevcuttur.
  • Ekonomi ve Sigorta Sistemi: Ticareti geliştirmek amacıyla tüccarların zararlarını karşılayan devlet destekli sigorta anlayışı uygulanmış; ikta sistemi ile hem üretimde süreklilik sağlanmış hem de vergi düzeni oturtulmuştur.

Değerlendirme ve Yorum

Farklı türdeki tarihî kaynaklar (maddi kalıntılar, destanlar ve yazılı belgeler) birlikte incelendiğinde, Selçuklu toplumunda konargöçer ve yerleşik unsurların uyum içinde yaşadığı, kadının sosyal ve ekonomik hayata aktif katıldığı görülmektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 53 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 55 →