Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Araştırma Raporu (5N1K Yöntemi):
- Ne? Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya geliş sürecindeki konargöçer ve yerleşik yaşam tarzları, tarım, hayvancılık, zanaat ve ticaret faaliyetleri.
- Nerede? Türkistan’dan (Orta Asya) başlayıp Anadolu (Türkiye) coğrafyasına uzanan hat üzerinde.
- Ne zaman? 11. yüzyıldan itibaren (Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçukluları dönemi) 13. ve 14. yüzyıllar boyunca.
- Nasıl? Otlak ve su kaynaklarının takibi, ipek yolu üzerindeki kervansaraylar, Ahilik teşkilatı ve iskân politikaları sayesinde.
- Neden? İklim şartları, nüfus artışı, otlak yetersizliği ve yeni vatan edinme amacı doğrultusunda.
- Kim? Türkistan’dan göç eden Türkmen boyları, Selçuklu hükümdarları, Ahi teşkilatı mensupları ve dervişler.
Özet Rapor: Türklerin Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan tarihsel süreçte konargöçer yaşam tarzından yerleşik hayata geçişi, hayvancılık ve tarımsal üretimin yanı sıra şehirlerde gelişen zanaat ve ticaret ağıyla şekillenmiştir. Türkiye Selçukluları döneminde inşa edilen kervansaraylar ve kurulan Ahilik teşkilatı, sosyoekonomik hayatın düzenlenmesinde, şehirleşmenin hızlanmasında ve toplumsal dayanışmanın sağlanmasında temel etken ve kanıt olmuştur.
Çözüm kontrolü: Yönergedeki 5N1K adımlarına ve sosyoekonomik hayat-şehirleşme ilişkisine uygun olarak hazırlanmıştır.
Soru 2
Kısa cevap
Kavram: AHİLİK
Örnek cümle: Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Ahilik teşkilatı, esnaflar arasında dayanışmayı sağlarken ahlaki ve mesleki eğitimin de merkezi olmuştur.
Çözüm kontrolü: XIII. yüzyılda Anadolu’da ortaya çıkan dinî, sosyal ve ekonomik kuruluştur.
Soru 3
Kısa cevap
Kavram: FÜTÜVVET
Örnek cümle: Fütüvvet anlayışı, cömertlik ve yiğitlik ilkesine dayanarak esnaf teşkilatlanmasının ahlaki temelini oluşturmuştur.
Çözüm kontrolü: Tasavvuf kökenli olup zamanla toplumsal ve ekonomik yapılanmaya dönüşen kurumdur.
Soru 4
Kısa cevap
Kavram: KETHÜDA (KÖY KETHÜDASI)
Örnek cümle: Köy kethüdası, yerel halkın idari işlerini yürütmek ve devletle olan ilişkilerini düzenlemekle görevliydi.
Çözüm kontrolü: Köylerin yönetiminden ve düzeninden sorumlu yerel yöneticidir.
Soru 5
Kısa cevap
Kavram: HARAÇ
Örnek cümle: Türkiye Selçuklu Devleti’nde gayrimüslim tebaadan sahip oldukları arazi ve üretim karşılığında haraç vergisi alınırdı.
Çözüm kontrolü: Gayrimüslimlerin arazilerinden alınan arazi ve ürün vergisidir.
Soru 6
Kısa cevap
Kavram: İKTA
Örnek cümle: Selçuklu hükümdarları, liyakat sahibi devlet adamlarına ve komutanlara hizmetleri karşılığında ikta arazileri tahsis etmiştir.
Çözüm kontrolü: Devlet adamları ve hizmet sahiplerine ayrılan mirî arazi türüdür.
Soru 7
Kısa cevap
Kavram: İKTA SİSTEMİ
Örnek cümle: İkta sistemi sayesinde devlet kasasından para çıkmadan hem toprağın işlenmesi sürekli kılınmış hem de savaşa hazır atlı askerler yetiştirilmiştir.
Çözüm kontrolü: Toprak gelirlerinin hizmet karşılığı asker ve memurlara maaş olarak bırakılması sistemidir.
Soru 8
Kısa cevap
Kavram: HAS
Örnek cümle: Hükümdar ve hanedan üyelerine tahsis edilen has arazilerin yüksek gelirleri doğrudan saray ve üst düzey yönetim giderlerine ayrılırdı.
Çözüm kontrolü: Hükümdar ve hanedan mensuplarına ait en yüksek gelirli mirî arazidir.
Soru 9
Kısa cevap
Kavram: VAKIF
Örnek cümle: Selçuklu medeniyetinde kurulan vakıflar; medrese, hastane ve imaret gibi sosyal kurumların sürekliliğini temin etmiştir.
Çözüm kontrolü: Toplumsal dayanışma ve kamu hizmeti amacı taşıyan hayır kurumudur.
Soru 10
Kısa cevap
Kavram: İSKÂN
Örnek cümle: Anadolu’nun Türkleşmesi sürecinde uygulanan iskân politikası ile göçebe Türkmenler verimli tarım alanlarına yerleştirilmiştir.
Çözüm kontrolü: Nüfusu kalıcı olarak bir bölgeye yerleştirme ve yurt edindirme faaliyetidir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 51 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 53 →