Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Askerî ve siyasi mücadelelerin Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesindeki rolünü açıklayan tablo örneği:
| Mücadele Alanı | Tarihî Gelişme / Mücadele | Cihan Devleti Olma Sürecindeki Rolü |
|---|---|---|
| Siyasi Mücadeleler | Bizans, Balkan prenslikleri ve Anadolu beylikleriyle yürütülen diplomasi, fetihte istimâlet (hoşgörü) ve devlet birliği politikaları | Fethedilen bölgelerde kalıcı egemenlik kurulmasını, farklı milletlerin adaletle yönetilmesini ve devletin cihanşümul (evrensel) bir iddia kazanmasını sağlamıştır. |
| Askerî Mücadeleler | Yaya ve Müsellem teşkilatı, Yeniçeri Ocağı, Tımarlı Sipahiler ve Topçu Ocağı’nın kurulup geliştirilmesi | Düzenli fetih hareketlerinin sürdürülmesini, üç kıtada geniş sınırlara ulaşılmasını ve askerî teknoloji üstünlüğüyle siyasi otoritenin korunmasını sağlamıştır. |
Çözüm-kontrol açıklaması: Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olma sürecinde askerî güç ile siyasi/idari teşkilatlanma birbirini tamamlayan iki temel unsur olmuştur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Kaynak A (metin) ve Kaynak B (grafik) verileri doğrultusunda Osmanlı ordusundaki değişimi gösteren tablo:
| Karşılaştırma Ölçütü | 1299-1453 Dönemi (Kuruluş - İstanbul’un Fethi) | 1453-1683 Dönemi (Klasik ve Genişleme Dönemi) |
|---|---|---|
| Ordu Teşkilatı ve Sınıflar | Tımarlı birlikler ön plandadır. II. Murad döneminde ulufeli düzenli ordunun parçası olarak Topçu Ocağı kurulmuştur. | Topçu, Top Arabacı ve Cebeci gibi merkezî ve profesyonel teknik kapıkulu ocakları belirgin şekilde büyümüştür. |
| Ateşli Silah ve Teknoloji Kullanımı | Ateşli silahlar ve top kullanımı henüz başlangıç ve gelişme aşamasındadır. | 1473 Otlukbeli Seferi’nden itibaren ağır topların ve top arabalarının kullanımı yaygınlaşmış; 1514-1687 arasında Topçu ve Cebeci mevcudu binlerle ifade edilen sayılara ulaşmıştır. |
Çözüm-kontrol açıklaması: Tarihî kaynaklar, Osmanlı ordusunun zaman içinde geleneksel eyalet birliklerinden ateşli silahları etkin kullanan merkezî teknik ocaklara doğru geliştiğini göstermektedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 305 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 307 →