10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 306 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Askerî ve siyasi mücadelelerin Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesindeki rolünü açıklayan tablo örneği:

Mücadele Alanı Tarihî Gelişme / Mücadele Cihan Devleti Olma Sürecindeki Rolü
Siyasi Mücadeleler Bizans, Balkan prenslikleri ve Anadolu beylikleriyle yürütülen diplomasi, fetihte istimâlet (hoşgörü) ve devlet birliği politikaları Fethedilen bölgelerde kalıcı egemenlik kurulmasını, farklı milletlerin adaletle yönetilmesini ve devletin cihanşümul (evrensel) bir iddia kazanmasını sağlamıştır.
Askerî Mücadeleler Yaya ve Müsellem teşkilatı, Yeniçeri Ocağı, Tımarlı Sipahiler ve Topçu Ocağı’nın kurulup geliştirilmesi Düzenli fetih hareketlerinin sürdürülmesini, üç kıtada geniş sınırlara ulaşılmasını ve askerî teknoloji üstünlüğüyle siyasi otoritenin korunmasını sağlamıştır.

Çözüm-kontrol açıklaması: Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olma sürecinde askerî güç ile siyasi/idari teşkilatlanma birbirini tamamlayan iki temel unsur olmuştur.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Kaynak A (metin) ve Kaynak B (grafik) verileri doğrultusunda Osmanlı ordusundaki değişimi gösteren tablo:

Karşılaştırma Ölçütü 1299-1453 Dönemi (Kuruluş - İstanbul’un Fethi) 1453-1683 Dönemi (Klasik ve Genişleme Dönemi)
Ordu Teşkilatı ve Sınıflar Tımarlı birlikler ön plandadır. II. Murad döneminde ulufeli düzenli ordunun parçası olarak Topçu Ocağı kurulmuştur. Topçu, Top Arabacı ve Cebeci gibi merkezî ve profesyonel teknik kapıkulu ocakları belirgin şekilde büyümüştür.
Ateşli Silah ve Teknoloji Kullanımı Ateşli silahlar ve top kullanımı henüz başlangıç ve gelişme aşamasındadır. 1473 Otlukbeli Seferi’nden itibaren ağır topların ve top arabalarının kullanımı yaygınlaşmış; 1514-1687 arasında Topçu ve Cebeci mevcudu binlerle ifade edilen sayılara ulaşmıştır.

Çözüm-kontrol açıklaması: Tarihî kaynaklar, Osmanlı ordusunun zaman içinde geleneksel eyalet birliklerinden ateşli silahları etkin kullanan merkezî teknik ocaklara doğru geliştiğini göstermektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 305 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 307 →