10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 297 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 3

Kaynakları yazan veya oluşturan kişi ya da kişilerin bakış açısı kaynak veya kanıta nasıl yansımıştır?

Örnek cevap / çözüm yolu

Tarihî kaynakları kaleme alan kişilerin ait oldukları toplum, siyasal/dinsel konumları ve kişisel sempatileri sundukları bilgilere doğrudan yansır. Örneğin, Osmanlı dönemine ait bir savaşı anlatan Osmanlı kronik yazarı olayı Osmanlı devletinin haklılığı ve başarısı penceresinden sunarken, karşı tarafın kronik yazarı kendi ordusunu öne çıkarabilir. Bu durum, olayların anlatımında kullanılan dili, vurgulanan ayrıntıları ve bazı detayların arka plana atılmasını doğrudan etkiler.

Çözüm kontrolü

Soruda tarihî kaynağı oluşturan yazarın öznel bakış açısının metne ve kanıtlara yansıması sorulmaktadır. Cevapta aidiyet, taraf tutma ve dil kullanımı üzerinden tarihî araştırmalardaki bakış açısı etkisi açıklanmıştır.


Soru 4

Kaynakların yanlılık ve yanıltıcılık durumu nedir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Tarihî kaynaklar her zaman tamamen tarafsız olmayabilir. Yazarın mensup olduğu tarafı üstün gösterme isteği, dönemin siyasi baskıları veya kişisel çıkarları kaynaklarda taraflılığa (yanlılığa) sebep olabilir. Bu durum, olayların tek yönlü anlatılmasına ya da abartılı ifadeler kullanılmasına yol açarak araştırmacıyı yanıltabilir. Ancak yanlı kaynaklar tamamen değersiz değildir; yazarın ve dönemin zihniyetini, olaylara yaklaşımını ve propaganda biçimlerini anlamak açısından önemli birer tarihsel kanıttır.

Çözüm kontrolü

Soruda kaynaklardaki taraflılık (yanlılık) ve yanıltıcı ögelerin niteliği sorulmuştur. Cevapta yanlılığın sebepleri ile bu tür kaynakların tarih eleştirisi bakımından değeri değerlendirilmiştir.


Soru 5

Bu kaynaklar çalıştığınız konuya, yazdığınız metne veya yaptığınız tartışmaya hangi katkıları sağlamaktadır?

Örnek cevap / çözüm yolu

İncelenen birinci ve ikinci elden kaynaklar, araştırılan döneme dair somut kanıtlar sunarak olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurmamıza imkân tanır. Farklı bakış açılarına sahip kaynakların bir arada değerlendirilmesi, tek taraflı yargılardan kaçınmamızı ve tarihî olaylara daha nesnel yaklaşmamızı sağlar. Böylece yazılan metinler veya yapılan tartışmalar güvenilir tarihsel kanıtlara dayandırılmış olur.

Çözüm kontrolü

Soruda kaynakların tarih çalışmasına, yazılan metne ve tartışmalara sunduğu katkılar sorulmuştur. Cevapta kanıt sunma, neden-sonuç ilişkisi kurma ve nesnellik sağlama hususları açıklanmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 296 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 298 →