10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 273 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kaynak C ve Kaynak Ç’den hareketle Osmanlı Devleti’ndeki önemli isyanların hangi üç temel sorundan kaynaklandığını belirleyerek bu sorunları açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Osmanlı Devleti’nde bu dönemde ortaya çıkan isyanların temelinde üç ana yapısal sorun bulunmaktadır:

  1. Askerî ve Disiplin Sorunları: Kapıkulu Ocaklarına kanuna aykırı şekilde asker alınması, askerî disiplinin bozulması, kışla yaşamından uzaklaşılması ve ordunun siyasete müdahale eder hâle gelmesi.
  2. Ekonomik ve Mali Sorunlar: Ulufelerin zamanında ödenememesi veya ayarı düşük (mağşuş/züyuf) akçe ile ödenmesi, cülus ve sefer bahşişlerinin hazineye getirdiği ağır yük ile bütçe açıklarının büyümesi.
  3. Yönetimsel ve Siyasi Sorunlar: Merkezi otoritenin zayıflaması, üst kademelerde liyakatsizlik ve iltimasın yaygınlaşması, devlet adamlarının ve saray çevrelerinin kendi çıkarları doğrultusunda ocak mensuplarını kışkırtması.

Çözüm açıklaması: Tarihsel belgeler ve kronolojik süreç incelendiğinde, askerî bozulmanın ekonomik krizlerle birleştiği ve yönetimdeki otorite boşluğu sebebiyle toplumsal/başkent isyanlarına dönüştüğü açıkça görülmektedir.

Soru 2

Tablo 3.6 ve Kaynak D’den hareketle Osmanlı ekonomisine ilişkin hangi çıkarımlara ulaşılabilir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Sunulan veri ve kaynaklardan hareketle Osmanlı ekonomisi hakkında şu temel çıkarımlara ulaşılır:

  1. Mali Denge ve Bütçe Bozulmuştur: Gelirlerin giderleri karşılayamaması sonucu devlet hazinesinde ciddi açıklar meydana gelmiştir.
  2. Para Değeri ve Alım Gücü Düşmüştür: Akçenin içerdiği değerli maden oranının düşürülmesi (tağşiş yapılması), piyasada paranın değer kaybetmesine ve enflasyona sebep olmuştur.
  3. Askerî Harcamalar Hazineyi Zorlamıştır: Kapıkulu asker sayısının artmasıyla birlikte sürekli ödenmesi gereken ulufe ve cülus bahşişleri devlet bütçesi üzerinde sürdürülemez bir yük oluşturmuştur.

Çözüm açıklaması: Savaşların uzaması ve ganimet gelirlerinin azalmasıyla birleşen mali kriz, devletin para politikalarında zorunlu ayarlamalara gitmesine ve ekonomik istikrarsızlığın derinleşmesine yol açmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 272 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 274 →