10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 264 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Günümüzde demokrasiyle yönetilen, insan hak ve özgürlüklerini savunan Avrupa ülkelerinin yüzyıllar boyunca transatlantik köle ticareti yaparak zenginleşmiş olmasını nasıl yorumlarsınız? Bu çelişkiyle ilgili düşüncelerinizi açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Tablo 3.5’teki tarihî veriler incelendiğinde, Avrupalı devletlerin (Portekiz, İngiltere, İspanya, Fransa vb.) 16. ile 19. yüzyıllar arasında 12 milyondan fazla insanı Afrika’dan Amerika’ya zorla taşıyarak büyük bir ekonomik birikim elde ettikleri görülmektedir. Günümüzde insan hakları, özgürlük ve demokrasi söylemlerini öne çıkaran bu devletlerin zenginlik temelinde sömürgecilik ve köle ticareti yatmaktadır. Bu durum, Batı medeniyetinin kendi içinde geliştirdiği değerler ile sömürgeleştirdiği coğrafyalarda uyguladığı insanlık dışı politikalar arasındaki tarihsel çelişkiyi açıkça kanıtlamaktadır. Ekonomik çıkar arayışının insani değerlerin önüne geçmesi, dönemin güç dengeleri ve sermaye birikimi anlayışının bir sonucudur.

Çözüm kontrolü: Tablodaki nicel kanıtlar temel alınarak Avrupalı devletlerin geçmişteki sömürgeci uygulamaları ile günümüzdeki değer söylemleri arasındaki çelişki neden-sonuç bağlamında yorumlanmıştır.

Soru 2

Sömürgecilik faaliyetleri, sömürülen toplumlar üzerinde siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan ne gibi etkiler bırakmış olabilir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Sömürgecilik faaliyetleri sömürülen toplumlar üzerinde şu kalıcı etkileri bırakmıştır:

  • Ekonomik: Doğal kaynaklar ve iş gücü sömürülmüş, yerel üretim dengeleri bozulmuş ve sanayileşmiş ülkelere hammadde sağlayan bağımlı ekonomik yapılar oluşmuştur.
  • Siyasi: Yerel siyasi yapılar çökertilmiş, bölge halkının iradesi dışında yapay sınırlar çizilmiş ve uzun vadeli siyasi istikrarsızlıklara zemin hazırlanmıştır.
  • Sosyal ve Kültürel: Yerli halklar köleleştirilmiş veya ağır şartlarda çalıştırılmıştır. Dil, din ve yaşam tarzı üzerinde yürütülen asimilasyon politikaları nedeniyle yerel kültürler ve toplumsal hafıza tahribata uğramıştır.

Bu durum, sömürgeleştirilen bölgelerde tarihsel süreç boyunca devam eden değişim ve süreklilik bağlamında günümüzdeki gelişmişlik farklarının ana nedenlerinden biridir.

Çözüm kontrolü: Sömürgeciliğin etkileri siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik boyutlarıyla ayrı ayrı sınıflandırılarak tarihsel neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde açıklanmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 263 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 265 →