10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 259 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Avrupalıları bilmedikleri toprakları keşfetmeye ve buralarda karşılaşabilecekleri tehlikeleri göze almaya iten sebep neler olabilir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Avrupalıları Coğrafi Keşifler’e yönelten temel sebep, İpek ve Baharat yollarının Osmanlı Devleti ile diğer Müslüman devletlerin denetimine geçmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik zorunluluklardır. Ticaret maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle doğunun zenginliklerine (baharat, ipek, altın, gümüş) doğrudan ve ucuza ulaşma isteği baskın hale gelmiştir. Ayrıca gemi yapım teknolojisinin gelişmesi, pusulanın yaygınlaşması ve dini inançları yayma düşüncesi de okyanus tehlikelerini göze almalarında etkili olmuştur.

Çözüm kontrolü

Neden-sonuç ilişkisi bağlamında incelendiğinde, doğu ticaret yollarının Müslüman medeniyetlerin kontrolüne girmesi doğrudan Avrupa’da yeni yol arayışını tetiklemiştir.

Soru 2

Orta Doğu ve Afrika’da toplumsal olaylar, askerî darbeler ve siyasi istikrarsızlıklar yaşanmasının nedenleri neler olabilir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu bölgelerde yaşanan istikrarsızlıkların ana nedeni, sömürgeci devletlerin bıraktığı tarihsel mirastır. 19. ve 20. yüzyıllarda bölge halklarının etnik ve kültürel yapıları dikkate alınmadan çizilen yapay sınırlar, zengin yeraltı kaynaklarının (petrol, maden) dış güçlerce denetlenmek istenmesi ve yerel kurumsal yapıların zayıf bırakılması toplumsal çatışmalara ve askeri müdahalelere zemin hazırlamıştır.

Çözüm kontrolü

Değişim ve süreklilik açısından bakıldığında, geçmişteki doğrudan sömürge yönetimlerinin yerini günümüzde dolaylı siyasi ve askeri nüfuz mücadelelerine bıraktığı görülmektedir.

Soru 3

Günümüzde sömürgecilik faaliyetlerinin devam ettiğini düşünüyor musunuz? Neden böyle düşündüğünüzü açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Evet, sömürgecilik günümüzde biçim değiştirerek “yeni sömürgecilik” (neokolonyalizm) şeklinde devam etmektedir. Günümüzde askeri işgaller yerine; ekonomik bağımlılık, küresel şirketler vasıtasıyla doğal kaynakların denetimi, finansal baskılar ve kültürel nüfuz kullanılmaktadır. Az gelişmiş ülkelerin ham maddelerinin ucuza alınıp işlenmiş ürünlerin pahalıya satılması bu durumun açık bir kanıtıdır.

Çözüm kontrolü

Tarihsel kanıtlar ve ekonomik veriler birlikte yorumlandığında, klasik sömürgeciliğin sona erdiği ancak ekonomik ve teknolojik bağımlılık ilişkilerinin sürdüğü tespit edilir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 258 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 260 →