Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Kıbrıs’ın 1571 yılındaki fethinin ortaya çıkardığı siyasi, askerî ve ekonomik sonuçlar şu şekildedir:
- Siyasi Sonuçlar: Doğu Akdeniz’deki Osmanlı siyasi hâkimiyeti kesinleşmiş, Venedik’in bölgedeki nüfuzu sona ermiştir. Osmanlı Devleti bölgede ana güç konumuna gelmiştir.
- Askerî Sonuçlar: Doğu Akdeniz deniz ticaret yollarının askerî güvenliği sağlanmıştır. Fethe tepki olarak toplanan Haçlı donanması İnebağı Deniz Savaşı’na neden olmuş; ancak Osmanlı Devleti kısa sürede yeni bir donanma inşa ederek Akdeniz’deki askerî güç dengesini yeniden lehine çevirmiş ve Tunus’u fethetmiştir.
- Ekonomik Sonuçlar: Akdeniz ticaret yollarının güvenliği temin edilmiş, adanın vergi gelirleri Osmanlı hazinesine aktarılmış ve bölge ticareti Osmanlı denetimine girmiştir.
Verilen tarihî kaynak metni incelendiğinde neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde Kıbrıs’ın fethinin Osmanlı Devleti’nin Akdeniz stratejisinde dönüm noktası olduğu görülmektedir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde ve tarihî kaynaklarda sunulan bilgiler ile görsel kanıtlar doğrultusunda ilgili antlaşma ve olayların değerlendirmesi:
- Ferhat Paşa Antlaşması (1590): Osmanlı-Safevi mücadeleleri sonucunda imzalanmış, Azerbaycan, Gürcistan ve Dağıstan toprakları Osmanlı kontrolüne geçmiştir. Osmanlı Devleti doğuda en geniş sınırlarına ulaşmıştır.
- Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639): Sultan IV. Murad’ın Revan ve Bağdat seferleri sonrasında imzalanmıştır. Irak toprakları Osmanlı’da kalırken Revan ve Azerbaycan Safevilere bırakılmıştır. Zağros Dağları esas alınarak çizilen bu sınır, günümüz Türkiye-İran sınırının da temelini oluşturmuş ve uzun süreli bir barış dönemi (süreklilik) sağlamıştır.
- Girit’in Fethi ve Bucaş Antlaşması: XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin denizlerde ve batı sınırlarında güç dengesini koruma çabalarını gösterir. Bucaş Antlaşması ile Osmanlı Devleti batıda en geniş sınırlarına ulaşmıştır.
Bu tarihî olaylar, Osmanlı Devleti’nin XVII. yüzyıldaki askerî ve diplomatik faaliyetlerinde meydana gelen değişim ve sürekliliği açıkça ortaya koymaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 229 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 231 →