Soru 1
İstanbul Antlaşması’na göre Avusturya arşidükünün Osmanlı sadrazamına denk sayılması Osmanlı Devleti’nin siyasi ve askerî gücü açısından nasıl değerlendirilebilir? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
1533 İstanbul Antlaşması’nda Avusturya arşidükünün protokolden Osmanlı sadrazamına denk tutulması, Osmanlı Devleti’nin Avusturya üzerinde belirgin bir siyasi ve diplomatik üstünlük kurduğunun açık bir kanıtıdır. Normal koşullarda bir devlet başkanı ancak diğer devlet başkanıyla (padişahla) denk sayılırken, bu antlaşmayla Avusturya hükümdarı Osmanlı padişahının bir alt makamındaki sadrazamla eşit düzeyde kabul edilmiştir.
Bu diplomatik üstünlük, Osmanlı Devleti’nin sahada gösterdiği askerî gücün ve caydırıcılığının bir sonucudur (neden-sonuç ilişkisi). Avusturya’nın bu protokol şartını kabul etmesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun dönemin Avrupa siyasetindeki lider konumunu ve uluslararası hiyerarşideki üstünlüğünü ortaya koyan tarihî bir yorum ve göstergedir.
Çözüm kontrolü
Soruda istenen siyasi ve askerî güç değerlendirmesi, 1533 İstanbul Antlaşması’nın protokol maddesindeki kanıtlara dayandırılmıştır. Sadrazam-arşidük eşitliğinin diplomatik üstünlük anlamına geldiği ve bunun askerî güçle doğrudan bağlantılı olduğu açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 225 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 227 →