Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: Medrese
- Anlamı: Osmanlı ve İslam medeniyetinde orta ve yükseköğretim düzeyinde eğitim-öğretim verilen dinî ve ilmî kurumdur.
- Bilmece: İlim kapısını açar her talebeye, kapısı açıktır bilgide yükselmeye; ders okutulur odalarında, nedir bu tarihî yuva? (Cevap: Medrese)
Çözüm-kontrol açıklaması: Medrese, Osmanlı eğitim sisteminde devlet adamı ve bilim insanı yetiştiren temel öğretim kurumudur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: İlim
- Anlamı: Deney, gözlem, akıl ve nakil yoluyla elde edilen düzenli ve güvenilir bilgi, bilimdir.
- Bilmece: Öğrendikçe çoğalır, paylaştıkça artar; cehalet karanlığını bir meşale gibi yakar. (Cevap: İlim)
Çözüm-kontrol açıklaması: İlim, medeniyetin gelişmesini ve toplumsal düzenin akıl ile kurulmasını sağlayan bilgi birikimidir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: Vakıf
- Anlamı: Bir kimsenin mülkünü kamu yararına, hayır ve sosyal hizmet işlerine daimi olarak bağışlaması sistemidir.
- Bilmece: Malını hayra adar, topluma şifa ve hizmet saçar; karşılık beklemeden geleceğe köprü kurar. (Cevap: Vakıf)
Çözüm-kontrol açıklaması: Vakıf kurumu, Osmanlı sosyal ve ekonomik hayatında yardımlaşma ve kamu hizmetlerinin yürütülmesinde temel kanıttır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: Âlim
- Anlamı: Belirli bilim dallarında veya dinî bilimlerde derin uzmanlık ve bilgi sahibi olan bilgedir.
- Bilmece: Kitaplar yoldaşıdır, ilim onun işidir; medresede, mecliste toplumun rehberidir. (Cevap: Âlim)
Çözüm-kontrol açıklaması: Âlim, bilgisiyle toplumu aydınlatan ve kültürel sürekliliği sağlayan bilim insanıdır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: İrfan
- Anlamı: Bilgi ile ahlakın bütünleştiği, sezgi ve içsel kavrayışla elde edilen derin bilgeliktir.
- Bilmece: Yalnız okumakla olmaz, kalp ve akılla kavranır; bilgiyi hikmetle buluşturan derin anlayış sayılır. (Cevap: İrfan)
Çözüm-kontrol açıklaması: İrfan, teorik bilgiyi yaşam pratiği ve yüksek ahlakla birleştiren manevi olgunluktur.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: Müderris
- Anlamı: Medreselerde ders veren, günümüz üniversitelerindeki profesör düzeyindeki öğretim elemanıdır.
- Bilmece: Medresede kürsüye geçer, öğrencilerine ilim saçar; sınav yapıp icazet verir, bilginin yolunu açar. (Cevap: Müderris)
Çözüm-kontrol açıklaması: Müderris, medresedeki eğitim faaliyetlerinin yürütülmesinden ve öğrenci yetiştirilmesinden sorumlu uzmandır.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: Bedesten
- Anlamı: Değerli kumaşlar, mücevherler ve kıymetli ticaret mallarının korunduğu ve satıldığı kapalı çarşı yapısıdır.
- Bilmece: Kubbeli sağlam yapım, içinde satılır ipek ile altınım; ticaretin kalbiyim, nedir benim adım? (Cevap: Bedesten)
Çözüm-kontrol açıklaması: Bedesten, Osmanlı kent içi ticaretinin ve güvenli lonca teşkilatının mimari kanıtıdır.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kavram: Külliye
- Anlamı: Cami merkezde olmak üzere medrese, imaret, şifahane, hamam ve kütüphane gibi yapıların bir arada bulunduğu mimari komplekstir.
- Bilmece: Ortasında cami durar, etrafında mektep, aşevi ve şifahane yer alır; tek bir merkezde tüm topluma hizmet sunar. (Cevap: Külliye)
Çözüm-kontrol açıklaması: Külliye, Osmanlı medeniyetinde eğitim, sağlık, din ve sosyal hizmetlerin bir bütün olarak yürütüldüğü çok işlevli yapıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 173 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 175 →