10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 164 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda istimalet (hoşgörü ve meylettirme) politikası doğrultusunda adaletli davranması, bölge halkının Osmanlı yönetimine olan bağlılığını artırmıştır. Yerel halkın inanç, dil ve geleneklerine saygı gösterilmesi, vergilendirmede adil olunması ve can ile mal güvenliğinin sağlanması, yerli ahali arasındaki huzursuzluğu ve direnişi ortadan kaldırmıştır. Bu durum, fethi yalnızca askerî bir kontrol olmaktan çıkarıp toplumsal bir kabul düzeyine taşımış ve Osmanlı hâkimiyetinin Balkanlarda uzun ömürlü ve kalıcı olmasına zemin hazırlamıştır.

İstimalet uygulaması, askeri başarının hukuki ve adil bir yönetim anlayışıyla desteklenerek kalıcı bir toplumsal düzene dönüştüğünü gösteren önemli bir neden-sonuç ilişkisidir.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Kaynak F, Kaynak H ve Kaynak K’nin yazarlarının mensup oldukları toplum ve siyasi anlayış, Osmanlı iskân ve istimalet politikalarını değerlendirme biçimlerini nasıl etkilemiştir?
  2. Tarihî kaynaklarda aynı uygulamaya dair olumlu ya da olumsuz ifadelerin yer almasında yazarların faydalandığı kanıtların ve bilgi edinme yollarının sınırlı olması rol oynamış mıdır?
  3. Dönemin siyasi çekişmeleri veya propaganda hedefleri, farklı kaynaklarda Osmanlı idaresinin Balkanlardaki adalet ve iskân anlayışının farklı yansıtılmasına neden olmuş mudur?

Oluşturulan sorular, tarihî kaynakların yorumlanmasında yazarın konumu, bakış açısı ve kanıt sınırlılığı gibi historiografik unsurları sorgulamaya yöneliktir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

İşaretlenen alanlar:

  • [X] Ön yargılar
  • [X] Politik yaklaşımlar
  • [X] Kaynakların sınırlılığı
  • [X] Propaganda

Gerekçe:
Farklı tarihî kaynaklarda (Kaynak F, Kaynak H ve Kaynak K) Osmanlı Devleti’nin istimalet politikasına dair farklı bakış açılarının bulunması, metinleri kaleme alan kişilerin sahip olduğu politik yaklaşımlar ve içinde bulundukları toplumların ön yargıları ile açıklanabilir. Taraflardan biri Osmanlı idaresini koruyucu ve adil olarak tanımlarken, rakip veya farklı bir aidiyete sahip kaynaklar bu durumu kendi siyasi hedefleri doğrultusunda bir propaganda unsuru olarak sunabilmektedir. Ayrıca dönemin bilgi akışının kısıtlı olması ve ulaşılan belge ile kanıtların sınırlılığı da tarihçilerin ve gözlemcilerin olayları farklı şekillerde yorumlamasına sebep olmuştur.

Tarihsel yorumların nesnelliğini değerlendirirken kaynağın yazılış amacı ve ele aldığı kanıtların niteliği göz önünde bulundurulmalıdır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 163 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 165 →