Soru 1
2. Madde: Bir üçgenin iç açıortaylarının tek noktada kesişip kesişmediğini ve kesişiyorsa bu noktanın özelliğine ulaşmak için yaptığınız varsayımları grup arkadaşlarınızla tartışarak genellemelerinizi oluşturunuz.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Varsayım: Bir üçgenin üç iç açıortayı tek bir noktada kesişir ve bu nokta üçgenin kenarlarına eşit dik uzaklıktadır.
- Genelleme: Herhangi bir üçgende iki iç açıortayın kesiştiği noktadan geçen üçüncü doğru parçası da iç açıortaydır. Bu kesişim noktası, üçgenin kenarlarına eşit uzaklıkta bulunan iç teğet çemberin merkezidir.
Çözüm Kontrolü: Açıortay üzerindeki herhangi bir noktadan açının kollarına indirilen dikmelerin uzunlukları birbirine eşittir. Bu geometrik özellik gereği üç iç açıortayın tek bir ortak kesişim noktası (K) vardır ve bu nokta üç kenara da eşit mesafededir.
Soru 2
3. Madde - 9. Adım a: Her durumda çember ile üçgenin ilişkisini inceleyerek değerlendirmelerinizi yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Üçgenin köşeleri (A, B, C) düzlemde sürüklenerek değiştirilse bile K merkezli çember daima üçgenin iç bölgesinde kalır ve üçgenin üç kenarına da teğet olmaya (kenarlara tek bir noktada dokunmaya) devam eder.
Çözüm Kontrolü: Çemberin yarıçapı r = |KD| = |KE| = |KF| olup, K noktasından kenarlara inilen dikme ayakları (D, E, F) teğet değme noktalarıdır. Dolayısıyla çember kenarları kesmez, yalnızca içten teğet olur.
Soru 3
3. Madde - 9. Adım b: Her durumda |KD|, |KE| ve |KF| arasındaki ilişkiyi inceleyip değerlendirmenizi yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Üçgenin çeşidi veya biçimi değişse de her durumda |KD| = |KE| = |KF| eşitliği korunur.
Çözüm Kontrolü: K noktası iç açıortayların kesişim noktası olduğu için kenarlara indirilen dikmelerin uzunlukları eşittir. Bu ortak uzunluk, çizilen iç teğet çemberin yarıçap değerine (r) eşittir.
Soru 4
3. Madde - 9. Adım c: Bir üçgenin iç bölgesinde olup üçgenin tüm kenarlarına teğet olan çember, iç teğet çember olarak adlandırılır. Buna göre iç teğet çemberin merkezi olan noktanın özelliklerini yazarak belirtiniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
İç teğet çemberin merkezi olan K noktasının temel özellikleri:
- Üçgenin üç iç açıortayının kesişim noktasıdır.
- Üçgenin tüm kenarlarına eşit dik uzaklıktadır (|KD| = |KE| = |KF| = r).
- Üçgen dar, dik veya geniş açılı olsa da daima üçgenin iç bölgesindedir.
Çözüm Kontrolü: Açıortay tanımı gereği açının kollarından eşit uzaklıkta bulunan noktalar açıortay üzerindedir. Üç kenara da eşit uzaklıkta olan tek nokta iç açıortayların kesişim merkezidir.
Soru 5
4. Madde: Oluşan her üçgen için 3. maddedeki etkinlikten ulaştığınız sonuçlardan hareketle genellemelerinizi varsayımlarınızla karşılaştırınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Başlangıçta oluşturulan “iç açıortayların tek noktada kesiştiği ve bu noktanın kenarlara eşit mesafede olduğu” varsayımı, dinamik geometri yazılımı uygulamasındaki sürükleme ve ölçüm adımlarıyla tam olarak doğrulanmıştır. Yapılan etkinlik, her üçgen için iç teğet çemberin merkezinin iç açıortayların kesiştiği nokta olduğunu kanıtlamıştır.
Çözüm Kontrolü: Yazılımda üçgenin açıları ve kenar uzunlukları değiştirildiğinde de teğetlik ve uzaklık eşitliği (|KD|=|KE|=|KF|) bozulmadığı için ulaşılan genelleme doğrudur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 37 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 39 →