10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 331 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

5 bölmeden 3’üne mavi bilyelerin farklı sırayla diziliş sayısı P(5, 3) = 5 \cdot 4 \cdot 3 = 60 olur. Mavi bilyeler kendi arasında 3! = 6 farklı şekilde sıralanır. Mavi bilyeler özdeş kabul edildiğinde (sıralama önemsizleştirildiğinde), mavi bilyelerin oluşturduğu farklı görsel sayısı \frac{P(5, 3)}{3!} = \frac{60}{6} = 10 olarak bulunur. Kalan 2 bölmeye 2 kırmızı bilye tek biçimde yerleşeceğinden tüm bilyelerin oluşturacağı toplam farklı görsel sayısı 10 \cdot 1 = 10 olur.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Oluşturulan çözüm stratejisiyle 10 farklı görsel elde edilir. Bu sonuç, tablo yoluyla tüm durumların tek tek yazılmasıyla elde edilen 10 sonucu ile bire bir eşleşmektedir.

Problemi önce kırmızı bilyelerin yerleştirilmesi şeklinde ele alırsak:

  • 5 bölmeden 2’sine kırmızıların sıralı diziliş sayısı: P(5, 2) = 5 \cdot 4 = 20
  • Kırmızı bilyelerin kendi arasındaki sıralanış sayısı: 2! = 2
  • Kırmızıların yerleşimi için farklı görsel sayısı: \frac{20}{2} = 10
  • Kalan 3 bölmeye mavi bilyeler tek bir şekilde yerleşir.

Her iki yaklaşımda da sonuç 10 bulunur ve sonuçlar eşittir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Problem, 3 mavi ve 2 kırmızı olmak üzere toplam 5 özdeş nesnenin sıralanması (tekrarlı permütasyon) olarak ele alınırsa:

\frac{5!}{3! \cdot 2!} = \frac{120}{6 \cdot 2} = 10

Bu yöntemle elde edilen 10 sonucu, önceki adımlarda bulunan sonuçların doğruluğunu teyit etmektedir.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Nesnelerin seçiminde (kombinasyon) elemanların sırası önemli değilken, sıralanmada (permütasyon) sıranın değişimi yeni bir durum oluşturur. Yapılan çözümlere göre, r elemanlı seçim sayısı; r elemanlı sıralanma sayısının, seçilen elemanların kendi arasındaki sıralanış sayısı olan r! değerine bölünmesiyle elde edilir. Yani:

\text{Seçim Sayısı} = \frac{\text{Sıralanma Sayısı}}{\text{Seçilen Elemanların Sıralanış Sayısı}}

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

Tablo çizerek tek tek sayma yöntemi küçük sayılarda kullanışlı olsa da eleman sayısı arttıkça zaman alıcı ve hataya açıktır. Formül ve oranlama dayalı (tekrarlı permütasyon veya kombinasyon) stratejiler ise karmaşık problemleri kısa sürede ve kesin olarak çözmeyi sağladığından kullanışlılık bakımından son derece pratiktir.

Soru 6

Örnek cevap / çözüm yolu

n tane farklı nesne içerisinden r tane farklı nesnenin seçim sayısını bulmak için şu adımlar izlenir:

  1. n elemandan r elemanın farklı sıralanışlarının sayısı bulunur: P(n, r) = \frac{n!}{(n-r)!}
  2. Seçilen r tane elemanın kendi arasındaki sıralanış sayısı belirlenir: r!
  3. Seçim işleminde sıra önemsiz olduğundan, toplam sıralama sayısı r! değerine bölünerek tekrarlar elenir.

Cebirsel İfade:

\binom{n}{r} = C(n, r) = \frac{P(n, r)}{r!} = \frac{n!}{r! \cdot (n-r)!}

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 330 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 332 →