10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 309 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 8

Örnek cevap / çözüm yolu

a) Fonksiyonun grafiği:
W = 10 joule olduğuna göre güç fonksiyonu f(t) = \frac{W}{t} = \frac{10}{t} (t > 0) olur. t > 0 için grafik, 1. bölgede azalan ve eksenlere yaklaşan (asemptotik) bir hiperbol koludur.

  • t = 1 \implies f(1) = 10
  • t = 2 \implies f(2) = 5
  • t = 5 \implies f(5) = 2
  • t = 10 \implies f(10) = 1
  • t = 50 \implies f(50) = 0{,}2

b) Maksimum-minimum değerler ve görüntü kümesi:
f(t) = \frac{10}{t} fonksiyonu t > 0 aralığında sürekli azalandır.

  • t \in [5, 50] aralığında maksimum değer t = 5 için elde edilir: f(5) = \frac{10}{5} = 2
  • Minimum değer t = 50 için elde edilir: f(50) = \frac{10}{50} = 0{,}2 = \frac{1}{5}
  • Görüntü kümesi: [0{,}2 ; 2] veya [\frac{1}{5}, 2] olur.

Soru 9

Örnek cevap / çözüm yolu

a) Fonksiyonların cebirsel ifadesi:
A maddesinin hacmine x (\ell) dersek (x > 0):

  • A maddesinin kütlesi m_A = 1 kg olduğundan yoğunluk fonksiyonu: f(x) = \frac{1}{x}
  • B maddesinin kütlesi m_B = 2 kg ve hacmi A’nın hacminden 1\,\ell fazla (x + 1) olduğundan yoğunluk fonksiyonu: g(x) = \frac{2}{x+1}

b) Uygulanacak dönüşümler:
f(x) = \frac{1}{x} grafiğinden g(x) = \frac{2}{x+1} = 2 \cdot f(x+1) grafiğini elde etmek için:

  1. f(x) grafiği x ekseni boyunca 1 birim sola ötelenir (f(x+1) = \frac{1}{x+1} elde edilir).
  2. Elde edilen grafik y ekseni doğrultusunda 2 kat dikey genişletilir / düşey esnetilir (2 \cdot f(x+1) = \frac{2}{x+1} elde edilir).

c) Grafiklerin çizimi:

  • f(x) = \frac{1}{x} grafiği (1, 1) ve (2; 0{,}5) noktalarından geçen azalan bir hiperbol koludur.
  • Dönüşümler uygulandığında g(x) = \frac{2}{x+1} grafiği x > 0 için (1, 1), (3; 0{,}5) noktalarından geçer ve f(x)'e göre daha yukarıda yer alır.

Soru 10

Kısa cevap

B) 12,5

Örnek cevap / çözüm yolu

Kesilen özdeş karelerin bir kenar uzunluğu x cm olsun (0 < x < 20).

  • Katlama sonucu oluşan kutunun taban kenarları (60 - 2x) cm ve (40 - 2x) cm, yüksekliği ise x cm olur.
  • Kutunun yan yüz alanı (Y), 4 tane yan dikdörtgenin alanları toplamıdır:
    Y(x) = 2 \cdot x \cdot (60 - 2x) + 2 \cdot x \cdot (40 - 2x)
    Y(x) = 2x(60 - 2x + 40 - 2x) = 2x(100 - 4x) = 200x - 8x^2
  • Bu ifade katsayısı a = -8 < 0 olan ikinci dereceden bir fonksiyondur (parabol). Maksimum değerini tepe noktasının apsisinde (r) alır:
    r = -\frac{b}{2a} = -\frac{200}{2 \cdot (-8)} = \frac{200}{16} = 12{,}5\text{ cm}

Buna göre kesilen karelerin bir kenar uzunluğu 12{,}5 cm olmalıdır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 308 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 310 →