Soru 2
f ve g fonksiyonlarının sıfırlarını bulunuz. Sıfırların problem bağlamındaki anlamını ifade ediniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Fonksiyonların sıfırları, f(x) = 0 ve g(x) = 0 denklem çözümleriyle elde edilen x kütle değerleridir. Problem bağlamında fonksiyonun sıfırı, hizmet veya ürün için ödenecek ücretin 0\text{ TL} olduğu (ücretsiz kütle sınırı veya başlangıç noktası) kütle miktarını gösterir.
Soru 3
Kayıtlı bir müşterinin A ve B tarifelerine göre hangi kütle aralığında daha düşük ücret veya aynı ücreti ödeyeceğini gösteren f = g, f < g, f > g denklem ve eşitsizliklerinin cebirsel ve grafik temsillerini belirleyiniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
- f(x) = g(x) (Cebirsel ve Grafik Temsil): Her iki tarifede de eşit ücret ödenen kütle değerini verir. Grafiksel olarak f ve g doğrularının/eğrilerinin kesişim noktasıdır.
- f(x) < g(x) (Cebirsel ve Grafik Temsil): A tarifesinin B tarifesinden daha ucuz olduğu kütle aralığıdır. Grafiksel olarak f grafiğinin g grafiğinin altında kaldığı bölgedir.
- f(x) > g(x) (Cebirsel ve Grafik Temsil): B tarifesinin A tarifesinden daha ucuz olduğu kütle aralığıdır. Grafiksel olarak f grafiğinin g grafiğinin üstünde kaldığı bölgedir.
Soru 4
Kayıtlı bir müşterinin A ve B tarifelerine göre hangi kütle aralığında daha düşük ücret veya aynı ücreti ödeyeceğini gösteren eşitsizliklerin işaret tablosunu cebirsel ve grafik temsil yardımıyla yapınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
h(x) = f(x) - g(x) fark fonksiyonu tanımlanır. h(x) = 0 kökü bulunur ve işaret tablosu oluşturulur. Tabloda h(x) < 0 olan aralıkta f < g (A tarifesi daha ekonomik), h(x) > 0 olan aralıkta f > g (B tarifesi daha ekonomik) olur. Grafik üzerinde ise f(x) - g(x) farkının x ekseninin üstünde ve altında kalan kütle aralıkları belirlenir.
Soru 5
Elde ettiğiniz ve yorumladığınız farklı temsillerden yararlanarak problemin çözümü için strateji oluşturunuz.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cebirsel olarak f(x) = g(x) denklemi çözülerek tarifelerin eşit ücret verdiği kritik kütle değeri (x_0) tespit edilir.
- Kesişim noktasının solunda ve sağında kalan kütle aralıkları için eşitsizlik çözümü veya işaret tablosu yardımıyla hangi tarifenin daha düşük ücretli olduğu belirlenir.
- Müşterinin taşıyacağı kütleye göre en ekonomik tarifeyi seçmesini sağlayan karar stratejisi ifade edilir.
Soru 6
Çözüm stratejinizi kullanarak problemi çözünüz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Belirlenen stratejiye göre:
- Eşitlik noktası olan x = x_0 kütlesinde her iki tarife aynı ücreti sunar.
- x < x_0 kütle aralığında cebirsel olarak f(x) < g(x) şartı sağlandığından A tarifesi tercih edilir.
- x > x_0 kütle aralığında cebirsel olarak f(x) > g(x) şartı sağlandığından B tarifesi tercih edilir.
Böylece tüm kütle aralıkları için en uygun tarife çözüme kavuşturulur.
Soru 7
Matematik yazılımı yardımıyla problemin çözümünde elde ettiğiniz denklem ve eşitsizliklere ait grafikleri aşağıdaki adımları gerçekleştirerek çiziniz.
- adım: Giriş bölümüne f fonksiyonunun cebirsel temsilini yazıp grafiğini çiziniz.
- adım: Giriş bölümüne g fonksiyonunun cebirsel temsilini yazıp grafiğini çiziniz.
• Grafiklerden yararlanarak problemin çözümünü doğrulayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
GeoGebra veya benzer bir dinamik matematik yazılımında:
- Adım: Giriş çubuğuna f(x) cebirsel kuralı yazılır ve grafik ekranda oluşturulur.
- Adım: Giriş çubuğuna g(x) cebirsel kuralı yazılır ve aynı koordinat sisteminde çizdirilir.
Doğrulama: Kesişim noktası aracıyla iki grafiğin kesiştiği x_0 kütle değeri bulunur. Grafiklerin birbirine göre alt/üst konumları incelenerek cebirsel ve işaret tablosuyla bulunan aralıkların doğruluğu teyit edilir.
Soru 8
Problemin çözümünde kullandığınız yöntemleri karşılaştırarak çözümleri doğrulayınız. Hangi yöntemin daha kullanışlı olduğunu açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cebirsel Yöntem: Eşitlik ve eşitsizlik çözümlerinde kesin sayısal sınır değerlerini doğrudan verir.
- Grafiksel ve Yazılım Yöntemi: Değişimi, kesişim noktalarını ve avantajlı aralıkları görsel olarak anlamayı kolaylaştırır.
Kesin sınır değerini bulmak için cebirsel yöntemin, genel eğilimi ve hızlı kararı görselleştirmek için grafiksel yöntemin birlikte kullanılması en kullanışlı yaklaşımdır.
Soru 9
Problemin çözümünde kullanılabilecek olası çözüm stratejilerini belirleyiniz. Bu stratejileri iki fonksiyonun birbiri ile ilişkisini içeren başka problemlerin çözümünde nasıl kullanılabileceği ile ilgili çıkarımlarınızı yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Olası Stratejiler: Cebirsel denklem/eşitsizlik çözümü, fark fonksiyonu oluşturup işaret tablosu yapma, grafik kesişim ve bölge analizi.
Çıkarım: Bu stratejiler; iki farklı kargo şirketinin fiyat tekliflerini karşılaştırma, gelir-maliyet başa baş noktası analizi yapma veya iki farklı veri modelinin kesişim noktalarını ve üstünlük bölgelerini belirleme gibi tüm iki fonksiyonlu karşılaştırma problemlerinde doğrudan kullanılabilir.
Soru 10
Çıkarımlarınızın geçerliliğini sözel, cebirsel veya grafik olarak değerlendiriniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Sözel Değerlendirme: Mantıksal olarak kritik kütle değerinden küçük ve büyük kütlelerde beklenilen tarifelerin ucuz çıkıp çıkmadığı kontrol edilir.
- Cebirsel Değerlendirme: Farklı kütle aralıklarından seçilen örnek x değerleri fonksiyonlarda yerine yazılarak eşitsizliğin sağlandığı doğrulanır.
- Grafik Değerlendirme: Fonksiyon grafiklerinin kesişim ve alt/üst konumları görsel olarak denetlenerek çıkarımların geçerliliği teyit edilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 298 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 300 →