10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 296 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

6. Belirlediğiniz stratejiyi kullanarak problemi çözünüz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Önceki aşamalarda belirlenen denklem veya modelleme stratejisi adım adım uygulanır. Değişkenler tanımlanır, matematiksel model (fonksiyon veya denklem) kurulur ve işlem adımları takip edilerek sonuç elde edilir.

Soru 2

7. Problemin çözümünü farklı yöntemler kullanarak doğrulayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bulunan sonuç cebirsel yöntem yerine grafik çizimi veya sayısal değerlerin tabloda yerine yazılması (sağlamasının yapılması) yöntemleriyle kontrol edilir. Her iki yöntemde de aynı sonuca ulaşılıyorsa çözüm doğrulanmış olur.

Soru 3

8. Problemin olası tüm çözüm stratejileri ile ilgili fikirlerinizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Problemin tablo yapma, denklem kurma, grafik çizme veya geriye doğru çalışma gibi farklı stratejilerle nasıl çözülebileceği arkadaş grubuyla tartışılır ve en verimli yöntemin hangisi olduğu değerlendirilir.

Soru 4

9. Problemin çözümünde kullandığınız yöntemleri, başka problemlerin çözümünde nasıl kullanılabileceği ile ilgili çıkarımlarınızı yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

İkinci dereceden fonksiyon modelleri ve tepe noktası hesabı; kâr-zarar optimizasyonu, maksimum alan problemleri ve atış hareketleri gibi en büyük veya en küçük değer aranan tüm gerçek hayat durumlarında uygulanabilir.

Soru 5

10. Çıkarımlarınızın geçerliliğini sözel, cebirsel veya grafiksel olarak değerlendiriniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Elde edilen fonksiyonun tepe noktasının (r, k) grafik üzerindeki tepe/çukur konumu incelenir. Cebirsel olarak türev veya türevsiz tepe noktası formülü (r = -b / (2a)) kullanılarak bulunan maksimum değerin mantıksal sınırlar içerisinde kaldığı doğrulanır.

Soru 6

22. Örnek a) Gezi için alınan toplam ücretin katılan kişi sayısına göre değişimi ile modellenen fonksiyonun cebirsel temsilini yazınız. Fonksiyonun grafiğini çiziniz.

Çözüm yolu

Geziye katılan öğrenci sayısı x olsun (x \ge 60).

  • 60 kişinin üzerindeki öğrenci sayısı: x - 60
  • Kişi başı yapılacak geri ödeme miktar: 10 \cdot (x - 60) TL
  • Kişi başı yeni ücret: P(x) = 1200 - 10(x - 60) = 1800 - 10x TL
  • Toplanan toplam ücret fonksiyonu: f(x) = x \cdot (1800 - 10x) = -10x^2 + 1800x TL (60 \le x \le 180)

Grafik, tepe noktası (90, 81000) olan ve kolları aşağı bakan ikinci dereceden bir parabol parçasıdır (f(60) = 72000, f(90) = 81000, f(180) = 0).

Kısa cevap

f(x) = -10x^2 + 1800x (60 \le x \le 180)

Soru 7

22. Örnek b) Gezi için alınan toplam ücretin en fazla olabilmesi için geziye kaç öğrencinin katılması gerektiğini bulunuz. Bu problem durumu fonksiyonun hangi nitel özelliği ile açıklanır.

Çözüm yolu

İkinci dereceden f(x) = ax^2 + bx + c fonksiyonlarında başkatsayı a = -10 < 0 olduğundan fonksiyon en büyük değerini tepe noktasının apsisinde (r) alır.

r = -\frac{b}{2a} = -\frac{1800}{2 \cdot (-10)} = 90

Bu durum fonksiyonun tepe noktasına (maksimum değerine) sahip olma nitel özelliği ile açıklanır.

Kısa cevap

Geziye 90 öğrenci katılmalıdır. Bu durum ikinci dereceden fonksiyonun tepe noktası (maksimum değeri) ile açıklanır.

Soru 8

22. Örnek c) Gezi için alınan toplam ücretin en fazla kaç TL olabileceğini bulunuz.

Çözüm yolu

Maksimum ücret, tepe noktasının ordinatı olan k = f(r) = f(90) değeridir:

f(90) = -10(90)^2 + 1800(90) = -10(8100) + 162000 = -81000 + 162000 = 81000\text{ TL}

Kısa cevap

En fazla 81\,000 TL olabilir.

Soru 9

22. Örnek ç) Kulüp bu geziyi düzenleyecek firmaya 80 000 TL ödeme yapacaktır. Toplanan ücretten bu ödemeyi yapabilmesi, kâr veya zarar etmemesi için en fazla kaç öğrencinin geziye katılması gerektiğini bulunuz.

Çözüm yolu

Toplanan ücretin en az 80\,000 TL olması gerekir:

f(x) = -10x^2 + 1800x = 80000
-10x^2 + 1800x - 80000 = 0

Denklemin her iki tarafını -10’a bölelim:

x^2 - 180x + 8000 = 0
(x - 80)(x - 100) = 0

Buradan x_1 = 80 ve x_2 = 100 bulunur. 80 \le x \le 100 aralığında toplanan ücret 80\,000 TL ve üzerindedir. Dolayısıyla kulübün kâr veya zarar etmemesi için katılabilecek en fazla öğrenci sayısı 100’dür.

Kısa cevap

En fazla 100 öğrenci katılması gerekir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 295 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 297 →