10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 290 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

f(x) = a\left(x + \frac{b}{2a}\right)^2 + \frac{4ac - b^2}{4a}

Çözüm Adımları:

  1. f(x) = ax^2 + bx + c ifadesinde a parantezine alınır:
    f(x) = a\left(x^2 + \frac{b}{a}x\right) + c
  2. Parantez içindeki ifade tamkareye tamamlanır:
    x^2 + \frac{b}{a}x = \left(x + \frac{b}{2a}\right)^2 - \frac{b^2}{4a^2}
  3. İfade yerine yazılıp a ile dağıtılır:
    f(x) = a\left[\left(x + \frac{b}{2a}\right)^2 - \frac{b^2}{4a^2}\right] + c
    f(x) = a\left(x + \frac{b}{2a}\right)^2 - \frac{b^2}{4a} + c
    f(x) = a\left(x + \frac{b}{2a}\right)^2 + \frac{4ac - b^2}{4a}

Buradan f(x) = a(x + r)^2 + k biçimine ulaşılır.


Soru 2

Kısa cevap

r = \frac{b}{2a}, \quad k = \frac{4ac - b^2}{4a} = c - \frac{b^2}{4a}

Çözüm-Kontrol Açıklaması:
3.a maddesinde elde edilen f(x) = a\left(x + \frac{b}{2a}\right)^2 + \left(c - \frac{b^2}{4a}\right) ifadesi f(x) = a(x + r)^2 + k ifadesi ile karşılaştırıldığında:

  • r = \frac{b}{2a}
  • k = c - \frac{b^2}{4a} = \frac{4ac - b^2}{4a} olarak bulunur.

Soru 3

Kısa cevap

x = -r

Çözüm-Kontrol Açıklaması:
f(x) = a(x + r)^2 + k tamkare formunda f(x) = k yazılırsa:

a(x + r)^2 + k = k
a(x + r)^2 = 0

a \neq 0 olduğundan (x + r)^2 = 0 \Rightarrow x + r = 0 \Rightarrow x = -r bulunur.


Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Apsis (x-koordinatı): x = -\frac{b}{2a}
  • Maksimum/Minimum Noktası: \left(-\frac{b}{2a}, c - \frac{b^2}{4a}\right)
  • Maksimum/Minimum Değeri: k = c - \frac{b^2}{4a}

Çözüm-Kontrol Açıklaması:

  • a > 0 ise fonksiyonun minimum noktası ve minimum değeri vardır.
  • a < 0 ise fonksiyonun maksimum noktası ve maksimum değeri vardır.
  • Tepe noktasının (maksimum/minimum noktasının) apsisi x = -r = -\frac{b}{2a}'dır.
  • Noktanın kendisi \left(-\frac{b}{2a}, f\left(-\frac{b}{2a}\right)\right), aldığı değer ise f\left(-\frac{b}{2a}\right) = c - \frac{b^2}{4a}'dır.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

m(x) = 2x^2 - 4x - 30 fonksiyonu için tablonun doldurulması:

1. Tamkare Formu:

m(x) = 2(x^2 - 2x) - 30 = 2\left((x - 1)^2 - 1\right) - 30 = 2(x - 1)^2 - 32

2. Tamkare Formu / Grafik İncelemesi İle:

  • Maksimum Noktası: Yoktur.
  • Maksimum Değeri: Yoktur.
  • Minimum Noktası: x = 1 (Nokta olarak (1, -32))
  • Minimum Değeri: -32

3. Genel Form Kullanılarak:

  • a’nın İşareti ve a, b, c Değerleri: a’nın işareti +, a = 2, b = -4, c = -30
  • Maksimum Noktası ve Değeri: Yoktur.
  • Minimum Noktası (Apsisi): x = -\frac{b}{2a} = -\frac{-4}{2 \cdot 2} = \frac{4}{4} = 1
  • Minimum Değeri: m(1) = 2(1)^2 - 4(1) - 30 = -32

4. Grafik Özellikleri:

  • Kolları yukarı doğru olan bir paraboldür (a = 2 > 0).
  • Tepe noktası (1, -32)'dir.
  • y-eksenini (0, -30) noktasında keser.
  • x-eksenini kesen noktalar: 2x^2 - 4x - 30 = 0 \Rightarrow x^2 - 2x - 15 = 0 \Rightarrow (x - 5)(x + 3) = 0 \Rightarrow x = -3 ve x = 5.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 289 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 291 →