10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 253 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

m(x) = \frac{-2}{x-3} fonksiyonunun grafiksel ve cebirsel inceleme tablosunun doldurulması:

1. Grafik İncelemesi:

  • İşareti: Grafik incelendiğinde m fonksiyonu (-\infty, 3) aralığında pozitif (x ekseninin üstünde), (3, \infty) aralığında negatiftir (x ekseninin altında).
  • Artan-Azalan Olduğu Aralıklar: \forall x_1, x_2 \in (-\infty, 3) ve x_1 < x_2 için m(x_1) < m(x_2) olduğundan (-\infty, 3) aralığında artandır. \forall x_1, x_2 \in (3, \infty) ve x_1 < x_2 için m(x_1) < m(x_2) olduğundan (3, \infty) aralığında artandır.

2. Cebirsel İnceleme:

  • İşareti:
    \forall x \in (-\infty, 3) için x - 3 < 0 olduğundan m(x) = \frac{-2}{x-3} > 0 olur, yani (-\infty, 3) aralığında m fonksiyonu pozitiftir.
    \forall x \in (3, \infty) için x - 3 > 0 olduğundan m(x) = \frac{-2}{x-3} < 0 olur, yani (3, \infty) aralığında m fonksiyonu negatiftir.
    İşaret Tablosu:
    x = 3 değeri paydayı sıfır yaptığı için fonksiyon bu değerde tanımsızdır (çift çizgi ile gösterilir).
    x < 3 iken pay (-2) negatif, payda (x-3) negatif olduğundan bölüm m(x) pozitiftir (+).
    x > 3 iken pay (-2) negatif, payda (x-3) pozitif olduğundan bölüm m(x) negatiftir (-).

  • Artan-Azalan Olduğu Aralıklar:
    \forall x_1, x_2 \in (-\infty, 3) ve x_1 < x_2 için:
    x_1 - 3 < x_2 - 3 < 0 olur. Çarpmaya göre tersleri alındığında eşitsizlik yön değiştirir: \frac{1}{x_1 - 3} > \frac{1}{x_2 - 3}.
    Her iki taraf negatif olan -2 sayısı ile çarpıldığında eşitsizlik tekrar yön değiştirir: \frac{-2}{x_1 - 3} < \frac{-2}{x_2 - 3} \implies m(x_1) < m(x_2) elde edilir.
    Bu nedenle (-\infty, 3) aralığında m fonksiyonu artandır.

    \forall x_1, x_2 \in (3, \infty) ve x_1 < x_2 için:
    0 < x_1 - 3 < x_2 - 3 olur. Çarpmaya göre tersleri alındığında eşitsizlik yön değiştirir: \frac{1}{x_1 - 3} > \frac{1}{x_2 - 3}.
    Her iki taraf -2 sayısı ile çarpıldığında eşitsizlik tekrar yön değiştirir: \frac{-2}{x_1 - 3} < \frac{-2}{x_2 - 3} \implies m(x_1) < m(x_2) elde edilir.
    Bu nedenle (3, \infty) aralığında m fonksiyonu artandır.

Çözüm kontrolü

m(x) = \frac{-2}{x-3} fonksiyonunun paydası x = 3 noktasında sıfır olduğundan fonksiyon x = 3’te tanımsızdır. x < 3 için pay ve payda negatif olduğundan sonuç pozitif, x > 3 için pay negatif, payda pozitif olduğundan sonuç negatiftir. Her iki aralıkta da x_1 < x_2 alındığında m(x_1) < m(x_2) eşitsizliği sağlandığı için fonksiyon tanım kümesindeki iki ayrı aralıkta da artandır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 252 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 254 →