Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
m(x) = \frac{-2}{x-3} fonksiyonunun grafiksel ve cebirsel inceleme tablosunun doldurulması:
1. Grafik İncelemesi:
- İşareti: Grafik incelendiğinde m fonksiyonu (-\infty, 3) aralığında pozitif (x ekseninin üstünde), (3, \infty) aralığında negatiftir (x ekseninin altında).
- Artan-Azalan Olduğu Aralıklar: \forall x_1, x_2 \in (-\infty, 3) ve x_1 < x_2 için m(x_1) < m(x_2) olduğundan (-\infty, 3) aralığında artandır. \forall x_1, x_2 \in (3, \infty) ve x_1 < x_2 için m(x_1) < m(x_2) olduğundan (3, \infty) aralığında artandır.
2. Cebirsel İnceleme:
-
İşareti:
\forall x \in (-\infty, 3) için x - 3 < 0 olduğundan m(x) = \frac{-2}{x-3} > 0 olur, yani (-\infty, 3) aralığında m fonksiyonu pozitiftir.
\forall x \in (3, \infty) için x - 3 > 0 olduğundan m(x) = \frac{-2}{x-3} < 0 olur, yani (3, \infty) aralığında m fonksiyonu negatiftir.
İşaret Tablosu:
x = 3 değeri paydayı sıfır yaptığı için fonksiyon bu değerde tanımsızdır (çift çizgi ile gösterilir).
x < 3 iken pay (-2) negatif, payda (x-3) negatif olduğundan bölüm m(x) pozitiftir (+).
x > 3 iken pay (-2) negatif, payda (x-3) pozitif olduğundan bölüm m(x) negatiftir (-). -
Artan-Azalan Olduğu Aralıklar:
\forall x_1, x_2 \in (-\infty, 3) ve x_1 < x_2 için:
x_1 - 3 < x_2 - 3 < 0 olur. Çarpmaya göre tersleri alındığında eşitsizlik yön değiştirir: \frac{1}{x_1 - 3} > \frac{1}{x_2 - 3}.
Her iki taraf negatif olan -2 sayısı ile çarpıldığında eşitsizlik tekrar yön değiştirir: \frac{-2}{x_1 - 3} < \frac{-2}{x_2 - 3} \implies m(x_1) < m(x_2) elde edilir.
Bu nedenle (-\infty, 3) aralığında m fonksiyonu artandır.\forall x_1, x_2 \in (3, \infty) ve x_1 < x_2 için:
0 < x_1 - 3 < x_2 - 3 olur. Çarpmaya göre tersleri alındığında eşitsizlik yön değiştirir: \frac{1}{x_1 - 3} > \frac{1}{x_2 - 3}.
Her iki taraf -2 sayısı ile çarpıldığında eşitsizlik tekrar yön değiştirir: \frac{-2}{x_1 - 3} < \frac{-2}{x_2 - 3} \implies m(x_1) < m(x_2) elde edilir.
Bu nedenle (3, \infty) aralığında m fonksiyonu artandır.
Çözüm kontrolü
m(x) = \frac{-2}{x-3} fonksiyonunun paydası x = 3 noktasında sıfır olduğundan fonksiyon x = 3’te tanımsızdır. x < 3 için pay ve payda negatif olduğundan sonuç pozitif, x > 3 için pay negatif, payda pozitif olduğundan sonuç negatiftir. Her iki aralıkta da x_1 < x_2 alındığında m(x_1) < m(x_2) eşitsizliği sağlandığı için fonksiyon tanım kümesindeki iki ayrı aralıkta da artandır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 252 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 254 →