Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablo 4’teki a, r, k sürgü değerlerine göre rasyonel fonksiyonların cebirsel temsilleri, cebirsel işlemleri ve grafik dönüşümleri aşağıdaki gibidir:
1. Satır — m(x) Fonksiyonu:
- Sürgü Değerleri: a = 1, r = -2, k = -1
- Oluşan Cebirsel Temsil: m(x) = \frac{1}{x-2} - 1
- Yapılan Cebirsel İşlem: Bağımsız değişkenin 2 eksiğinin aldığı değerden 1 çıkarma
- Uygulanan Dönüşüm: x ekseni boyunca pozitif yönde 2 birim, y ekseni boyunca negatif yönde 1 birim öteleme
2. Satır — n(x) Fonksiyonu:
- Sürgü Değerleri: a = 1, r = 3, k = -2
- Oluşan Cebirsel Temsil: n(x) = \frac{1}{x+3} - 2
- Yapılan Cebirsel İşlem: Bağımsız değişkenin 3 fazlasının aldığı değerden 2 çıkarma
- Uygulanan Dönüşüm: x ekseni boyunca negatif yönde 3 birim, y ekseni boyunca negatif yönde 2 birim öteleme
3. Satır — s(x) Fonksiyonu:
- Sürgü Değerleri: a = -2, r = -4, k = 3
- Oluşan Cebirsel Temsil: s(x) = -2 \cdot \frac{1}{x-4} + 3 = -\frac{2}{x-4} + 3
- Yapılan Cebirsel İşlem: Bağımsız değişkenin 4 eksiğinin aldığı değerin çarpmaya göre tersinin -2 katına 3 ekleme
- Uygulanan Dönüşüm: x eksenine göre yansıma ve 2 kat dikey genişleme, x ekseni boyunca pozitif yönde 4 birim, y ekseni boyunca pozitif yönde 3 birim öteleme
Kısa cevap
- m(x) = \frac{1}{x-2} - 1; sağa 2 birim, aşağı 1 birim öteleme.
- n(x) = \frac{1}{x+3} - 2; sola 3 birim, aşağı 2 birim öteleme.
- s(x) = -\frac{2}{x-4} + 3; x eksenine göre yansıma, 2 kat dikey genişleme, sağa 4 birim ve yukarı 3 birim öteleme.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
f(x) = \frac{1}{x} rasyonel referans fonksiyonuna uygulanan öteleme dönüşümünün cebirsel ve grafiksel temsili:
-
Uygulanan Dönüşüm: x ekseni boyunca negatif yönde 3 birim (sola 3 birim), y ekseni boyunca pozitif yönde 2 birim (yukarı 2 birim) öteleme.
-
Cebirsel Temsili:
g(x) = f(x+3) + 2 = \frac{1}{x+3} + 2 -
Grafik Temsili Özellikleri:
- Düşey Asimptot: x + 3 = 0 \implies x = -3 doğrusu
- Yatay Asimptot: y = 2 doğrusu
- y eksenini kestiği nokta: x = 0 \implies y = \frac{1}{0+3} + 2 = \frac{7}{3} \approx 2,33
- x eksenini kestiği nokta: y = 0 \implies \frac{1}{x+3} + 2 = 0 \implies \frac{1}{x+3} = -2 \implies x = -3,5
- Çizim: Eksen dik kesişiminde asimptotlar x = -3 ve y = 2 kesikli çizgilerle belirtilir; hiperbol kolları bu asimptotlara yaklaşacak şekilde yerleştirilir.
Kısa cevap
Cebirsel temsil g(x) = \frac{1}{x+3} + 2 şeklindedir. Grafik, düşey asimptotu x = -3 ve yatay asimptotu y = 2 olan ötelenmiş hiperboldür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 249 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 251 →