Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
f: \mathbb{R} - \{0\} \to \mathbb{R} - \{0\}, f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonunun grafiği bir hiperboldür:
- x > 0 için grafik I. bölgededir. x değeri 0’a sağdan yaklaşırken y değerleri +\infty’a, x büyüdükçe y değerleri 0’a yaklaşır.
- x < 0 için grafik III. bölgededir. x değeri 0’a soldan yaklaşırken y değerleri -\infty’a, x küçüldükçe y değerleri 0’a yaklaşır.
- Grafik (1, 1), (2, 1/2), (1/2, 2), (-1, -1), (-2, -1/2), (-1/2, -2) noktalarından geçer. x=0 (y-ekseni) düşey asimptot, y=0 (x-ekseni) yatay asimptottur.
Soru 2
Kısa cevap
f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonu hem bire bir hem de örtendir.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Bire Birlik: Tanım kümesindeki her x_1, x_2 \in \mathbb{R} - \{0\} için f(x_1) = f(x_2) \implies \frac{1}{x_1} = \frac{1}{x_2} \implies x_1 = x_2 elde edilir. Grafiksel olarak y = c (c \neq 0) yatay doğruları grafiği daima tek noktada keser. Bu nedenle fonksiyon bire birdir.
- Örtenlik: Değer kümesindeki her y \in \mathbb{R} - \{0\} için x = \frac{1}{y} \in \mathbb{R} - \{0\} tanım kümesinde mevcuttur ve f(x) = y olur. Görüntü kümesi değer kümesine eşit olduğundan fonksiyon örtendir.
Soru 3
Kısa cevap
1 (Tanım kümesindeki tam sayı x değerleri için f(x)'in aldığı tek tam sayı değeri 1’dir).
Örnek cevap / çözüm yolu
x \in \left[-\frac{1}{6}, 3\right] - \{0\} aralığı incelendiğinde:
- Aralıktaki tam sayı x değerleri: x \in \{1, 2, 3\} olur (-1/6 \approx -0,166 olduğundan bu aralıkta negatif tam sayı yoktur ve 0 kümeden çıkarılmıştır).
- Bu x tam sayıları için fonksiyon değerleri:
- x = 1 \implies f(1) = \frac{1}{1} = 1 (Tam sayı)
- x = 2 \implies f(2) = \frac{1}{2} (Tam sayı değil)
- x = 3 \implies f(3) = \frac{1}{3} (Tam sayı değil)
- Buradan f(x)'in alabileceği tek tam sayı değeri 1’dir ve bu değerlerin toplamı 1 olur.
(Not: Eğer x \in \left[-\frac{1}{6}, 3\right] - \{0\} aralığındaki tüm reel sayılar için f(x) = k \in \mathbb{Z} şartı aranırsa; x \in (0, 3] için f(x) \ge 1/3 olup f(x) = 1, 2, 3, \dots değerlerini alabilir.)
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Matematik yazılımında (GeoGebra vb.) adımlar şu şekilde gerçekleştirilir:
- Sürgü Tanımlama: Araçlar menüsünden sürgü seçilir; a, r ve k değişkenleri için [-5, 5] aralığında üç adet sürgü oluşturulur.
- Fonksiyon Girişi: Cebir penceresindeki giriş çubuğuna g(x) = a \cdot \frac{1}{x+r} + k bağıntısı yazılır.
- Referans Grafik: Sürgüler a = 1, r = 0, k = 0 konumuna getirildiğinde g(x) = 1 \cdot \frac{1}{x+0} + 0 = \frac{1}{x} temel rasyonel referans fonksiyonunun grafiği elde edilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 247 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 249 →