10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 248 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

f: \mathbb{R} - \{0\} \to \mathbb{R} - \{0\}, f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonunun grafiği bir hiperboldür:

  • x > 0 için grafik I. bölgededir. x değeri 0’a sağdan yaklaşırken y değerleri +\infty’a, x büyüdükçe y değerleri 0’a yaklaşır.
  • x < 0 için grafik III. bölgededir. x değeri 0’a soldan yaklaşırken y değerleri -\infty’a, x küçüldükçe y değerleri 0’a yaklaşır.
  • Grafik (1, 1), (2, 1/2), (1/2, 2), (-1, -1), (-2, -1/2), (-1/2, -2) noktalarından geçer. x=0 (y-ekseni) düşey asimptot, y=0 (x-ekseni) yatay asimptottur.

Soru 2

Kısa cevap

f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonu hem bire bir hem de örtendir.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Bire Birlik: Tanım kümesindeki her x_1, x_2 \in \mathbb{R} - \{0\} için f(x_1) = f(x_2) \implies \frac{1}{x_1} = \frac{1}{x_2} \implies x_1 = x_2 elde edilir. Grafiksel olarak y = c (c \neq 0) yatay doğruları grafiği daima tek noktada keser. Bu nedenle fonksiyon bire birdir.
  • Örtenlik: Değer kümesindeki her y \in \mathbb{R} - \{0\} için x = \frac{1}{y} \in \mathbb{R} - \{0\} tanım kümesinde mevcuttur ve f(x) = y olur. Görüntü kümesi değer kümesine eşit olduğundan fonksiyon örtendir.

Soru 3

Kısa cevap

1 (Tanım kümesindeki tam sayı x değerleri için f(x)'in aldığı tek tam sayı değeri 1’dir).

Örnek cevap / çözüm yolu

x \in \left[-\frac{1}{6}, 3\right] - \{0\} aralığı incelendiğinde:

  • Aralıktaki tam sayı x değerleri: x \in \{1, 2, 3\} olur (-1/6 \approx -0,166 olduğundan bu aralıkta negatif tam sayı yoktur ve 0 kümeden çıkarılmıştır).
  • Bu x tam sayıları için fonksiyon değerleri:
    • x = 1 \implies f(1) = \frac{1}{1} = 1 (Tam sayı)
    • x = 2 \implies f(2) = \frac{1}{2} (Tam sayı değil)
    • x = 3 \implies f(3) = \frac{1}{3} (Tam sayı değil)
  • Buradan f(x)'in alabileceği tek tam sayı değeri 1’dir ve bu değerlerin toplamı 1 olur.

(Not: Eğer x \in \left[-\frac{1}{6}, 3\right] - \{0\} aralığındaki tüm reel sayılar için f(x) = k \in \mathbb{Z} şartı aranırsa; x \in (0, 3] için f(x) \ge 1/3 olup f(x) = 1, 2, 3, \dots değerlerini alabilir.)

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Matematik yazılımında (GeoGebra vb.) adımlar şu şekilde gerçekleştirilir:

  1. Sürgü Tanımlama: Araçlar menüsünden sürgü seçilir; a, r ve k değişkenleri için [-5, 5] aralığında üç adet sürgü oluşturulur.
  2. Fonksiyon Girişi: Cebir penceresindeki giriş çubuğuna g(x) = a \cdot \frac{1}{x+r} + k bağıntısı yazılır.
  3. Referans Grafik: Sürgüler a = 1, r = 0, k = 0 konumuna getirildiğinde g(x) = 1 \cdot \frac{1}{x+0} + 0 = \frac{1}{x} temel rasyonel referans fonksiyonunun grafiği elde edilir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 247 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 249 →