Soru 1
Tabloda verilen rasyonel referans fonksiyonuna (y = \frac{1}{x}) ait tanım aralıklarına karşılık gelen cebirsel işlemler ve görüntü aralıkları şu şekildedir:
-
2. Satır:
- Tanım Aralığı: (-5, -1]
- Cebirsel İşlem: -5 < x \leq -1 \implies -1 \leq \frac{1}{x} < -\frac{1}{5}
- Görüntü Aralığı: [-1, -\frac{1}{5})
-
3. Satır:
- Tanım Aralığı: [-3, 0) (Verilen eşitsizlik: -3 \leq x < 0)
- Cebirsel İşlem: -3 \leq x < 0 \implies \frac{1}{x} \leq -\frac{1}{3}
- Görüntü Aralığı: (-\infty, -\frac{1}{3}]
-
4. Satır:
- Tanım Aralığı: (4, \infty) (Verilen eşitsizlik: x > 4)
- Cebirsel İşlem: x > 4 \implies 0 < \frac{1}{x} < \frac{1}{4}
- Görüntü Aralığı: (0, \frac{1}{4})
-
5. Satır:
- Tanım Aralığı: (-\infty, -2) (Verilen eşitsizlik: x < -2)
- Cebirsel İşlem: x < -2 \implies -\frac{1}{2} < \frac{1}{x} < 0
- Görüntü Aralığı: (-\frac{1}{2}, 0)
Kısa cevap
-
- Satır Görüntü Aralığı: [-1, -\frac{1}{5})
-
- Satır Görüntü Aralığı: (-\infty, -\frac{1}{3}]
-
- Satır Görüntü Aralığı: (0, \frac{1}{4})
-
- Satır Görüntü Aralığı: (-\frac{1}{2}, 0)
Çarpmaya göre ters alma işleminde, aynı işaretli sayılarda eşitsizlik sembolü yön değiştirir. Azalanlık özelliği nedeniyle tanım aralığındaki alt sınır, görüntü aralığında üst sınıra karşılık gelir.
Soru 2
f) Verilen bir tanım aralığının fonksiyondaki karşılığı olan aralığı belirlerken verilen aralıkla rasyonel referans fonksiyonunun azalan olduğu aralıklar arasındaki ilişkiyi yukarıdaki tabloyu dikkate alarak aşağıdaki alana yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Rasyonel referans fonksiyonu y = \frac{1}{x}, tanım kümesindeki (-\infty, 0) ve (0, \infty) aralıklarının her birinde azalandır. Azalan fonksiyonlarda tanım kümesindeki x_1 < x_2 sıralamasına karşılık görüntü kümesinde f(x_1) > f(x_2) sıralaması elde edilir. Bu durum tablo incelendiğinde tanım aralığındaki alt sınırın görüntü aralığında üst sınıra, üst sınırın ise alt sınıra dönüşmesiyle görülür; dolayısıyla eşitsizlikler çarpmaya göre ters alındığında yön değiştirir.
Soru 3
g) Rasyonel fonksiyonlarda iki nicelik arasındaki ilişkinin doğru ya da ters orantılı çokluklardan hangisi ile temsil edildiği ile ilgili görüşlerinizi aşağıdaki alana yazarak sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Rasyonel fonksiyonlar ters orantılı çoklukları temsil eder. y = \frac{k}{x} biçimindeki ilişkilerde iki niceliğin çarpımı sabittir (x \cdot y = k). Bu nedenle bağımsız değişken olan x’in mutlak değeri arttıkça bağımlı değişken olan y’nin mutlak değeri aynı oranda azalır.
Soru 4
ğ) Rasyonel fonksiyonların gerçek yaşam problemlerinde hangi nicelikler arasındaki ilişkilerin modellenmesinde kullanılabileceğini sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Rasyonel fonksiyonlar gerçek yaşamda şu durumların modellenmesinde kullanılır:
- Hız ve Zaman: Sabit bir mesafeyi katederken ortalama hız ile varış süresi arasındaki ilişki (t = \frac{x}{v}).
- İş ve Süre: Sabit miktardaki bir işin tamamlanma süresi ile çalışan işçi sayısı arasındaki ilişki.
- Birim Maliyet: Toplam sabit giderlerin üretilen ürün adedine bölünmesiyle elde edilen parça başı sabit maliyet hesaplaması (M(x) = \frac{F}{x}).
- Derişim / Konsantrasyon: Bir karışıma sıvı eklendikçe çözünen maddenin toplam hacme oranının değişimi.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 245 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 247 →