Soru 3
f:[0,\infty) \rightarrow [0,\infty), f(x)=\sqrt{x} şeklinde tanımlı karekök referans fonksiyonundan türetilen g(x) = a \cdot \sqrt{x+r} + k (a,r,k \in \mathbb{R}, a \neq 0, r > 0, k > 0) fonksiyonunun nitel özelliklerinin tablosunu varsayımlara göre doldurunuz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablonun Tamamlanmış Hali:
| Nitel Özellikleri | Varsayım: a > 0 | Varsayım: a < 0 |
|---|---|---|
| Tanım Kümesi | [-r, \infty) | [-r, \infty) |
| Görüntü Kümesi | [k, \infty) | (-\infty, k] |
| İşareti | [-r, \infty) aralığında daima pozitif (+) | x \in [-r, \frac{k^2}{a^2}-r) için pozitif (+), x = \frac{k^2}{a^2}-r için 0, x \in (\frac{k^2}{a^2}-r, \infty) için negatif (-) |
| Artanlığı-Azalanlığı | [-r, \infty) aralığında artan | [-r, \infty) aralığında azalan |
| Maksimum-Minimum Noktaları ve Değerleri | Minimum noktası: (-r, k), Minimum değeri: k. Maksimum noktası ve değeri yoktur. | Maksimum noktası: (-r, k), Maksimum değeri: k. Minimum noktası ve değeri yoktur. |
Çözüm-Kontrol Açıklaması:
- Tanım Kümesi: Karekök tanımı gereği x + r \ge 0 \implies x \ge -r olmalıdır. a’nın işareti tanım kümesini etkilemez. Tanım kümesi [-r, \infty) olur.
- Görüntü Kümesi: \sqrt{x+r} \ge 0 olduğundan a > 0 iken a\sqrt{x+r} \ge 0 \implies g(x) \ge k olur (Görüntü kümesi: [k, \infty)). a < 0 iken a\sqrt{x+r} \le 0 \implies g(x) \le k olur (Görüntü kümesi: (-\infty, k]).
- İşaret: a > 0 iken g(x) \ge k > 0 olduğundan fonksiyon tüm tanım aralığında pozitiftir. a < 0 iken g(-r) = k > 0’dır ve fonksiyon x = \frac{k^2}{a^2}-r noktasında sıfır olup bu değerden sonra negatif olur.
- Artanlık/Azalanlık: a > 0 durumunda x arttıkça g(x) artar (artan). a < 0 durumunda x arttıkça g(x) azalır (azalan).
- Ekstremum Noktaları: a > 0 için en küçük değer x = -r noktasında g(-r) = k’dir (minimum). a < 0 için en büyük değer x = -r noktasında g(-r) = k’dir (maksimum).
Soru 4
Aşağıdaki tabloda f:[0,\infty) \rightarrow [0,\infty), f(x)=\sqrt{x} fonksiyonundan türetilmiş h(x) = 3 \cdot \sqrt{x} fonksiyonunun nitel özelliklerinin matematik yazılımı ile grafiksel ve cebirsel inceleme örneği verilmiştir.
Örnek cevap / çözüm yolu
h(x) = 3 \cdot \sqrt{x} fonksiyonu için tabloda yer alan örnek inceleme adımları:
1. Tanım Kümesi ve Görüntü Kümesi İncelemesi:
- Grafiksel: Grafik incelendiğinde h fonksiyonunun negatif gerçek sayılarda tanımlı olmadığı görülür. Bu nedenle tanım kümesi [0, \infty)'dır. Grafik negatif değer almadığı için görüntü kümesi [0, \infty)'dır.
- Cebirsel: f karekök referans fonksiyonu [0, \infty)'da tanımlı olduğu için h(x) = 3 \cdot f(x) = 3\sqrt{x} fonksiyonunun tanım kümesi [0, \infty)'dır. Referans fonksiyonun görüntü kümesi [0, \infty) olduğundan h(x) = 3\sqrt{x} fonksiyonunun da görüntü kümesi [0, \infty) olur.
2. İşaret İncelemesi:
- Grafiksel: Grafik incelendiğinde h fonksiyonunun (0, \infty) aralığında pozitif değer aldığı görülür.
- Cebirsel: h fonksiyonunun sıfırları h(x) = 3\sqrt{x} = 0 \implies x = 0 olur. İşaret tablosu incelendiğinde (0, \infty) aralığında pozitif değer aldığı görülür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 230 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 232 →