10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 227 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

  1. Sıra Sizde - a) Tanım ve görüntü kümesini bulunuz.

Kısa cevap

Tanım Kümesi = [0, 5], Görüntü Kümesi = [0, \sqrt{5}]

Örnek cevap / çözüm yolu

f(x) = \sqrt{x} fonksiyonu f: [0, 5] \rightarrow \mathbb{R} olarak tanımlanmıştır.

  • Tanım Kümesi: Fonksiyonun tanımlı olduğu x değerleri aralığı doğrudan [0, 5] kapalı aralığıdır.
  • Görüntü Kümesi: Tanım kümesindeki uç değerler fonksiyonda yerine yazıldığında:
    x = 0 \implies f(0) = \sqrt{0} = 0
    x = 5 \implies f(5) = \sqrt{5}
    Fonksiyon [0, 5] aralığında sürekli ve artan olduğu için aldığı değerler 0 ile \sqrt{5} arasındadır. Dolayısıyla görüntü kümesi [0, \sqrt{5}] olarak bulunur.

Soru 2

  1. Sıra Sizde - b) Grafiğini çiziniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

[0, 5] tanım aralığındaki kritik noktalar hesaplanır:

  • x = 0 \implies y = 0 \quad \rightarrow (0, 0)
  • x = 1 \implies y = 1 \quad \rightarrow (1, 1)
  • x = 4 \implies y = 2 \quad \rightarrow (4, 2)
  • x = 5 \implies y = \sqrt{5} \approx 2{,}24 \quad \rightarrow (5, \sqrt{5})

Koordinat düzleminde (0,0) başlangıç noktasından başlayıp (5, \sqrt{5}) bitiş noktasına kadar uzanan, yukarı doğru içbükey artan bir karekök eğri parçası çizilir.


Soru 3

  1. Sıra Sizde - c) Bire bir ve örtenliğini inceleyiniz.

Kısa cevap

Fonksiyon bire birdir, ancak örten değildir (içinedir).

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Bire Birlik: [0, 5] aralığındaki her farklı x_1, x_2 elemanı için x_1 \neq x_2 \implies \sqrt{x_1} \neq \sqrt{x_2} eşitsizliği sağlanır. Grafiğe çizilen yatay doğrular grafiği tek bir noktada kestiği için fonksiyon bire birdir.
  • Örtenlik: Değer kümesi \mathbb{R} (tüm gerçek sayılar) olarak tanımlanmıştır. Ancak görüntü kümesi [0, \sqrt{5}] aralığıdır. Görüntü kümesi değer kümesine eşit olmadığından ([0, \sqrt{5}] \subsetneq \mathbb{R}) fonksiyon örten değildir, içinedir.

Soru 4

  1. Sıra Sizde - ç) Artan-azalanlığını inceleyiniz.

Kısa cevap

Fonksiyon [0, 5] tanım aralığında kesin artandır.

Örnek cevap / çözüm yolu

Tanım kümesindeki her x_1, x_2 \in [0, 5] için x_1 < x_2 olduğunda \sqrt{x_1} < \sqrt{x_2} Yani f(x_1) < f(x_2) eşitsizliği korunur. Bu durum f fonksiyonunun verilen aralık boyunca artan olduğunu gösterir.


Soru 5

  1. Sıra Sizde - d) Maksimum-minimum değerini bulunuz.

Kısa cevap

Minimum değeri = 0, Maksimum değeri = \sqrt{5}

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Minimum Değer: Tanım kümesinin alt sınırı olan x = 0 noktasında fonksiyon en küçük değerini alır: f(0) = 0.
  • Maksimum Değer: Tanım kümesinin üst sınırı olan x = 5 noktasında fonksiyon en büyük değerini alır: f(5) = \sqrt{5}.

Soru 6

  1. Uygulama - 1. Matematik yazılımları yardımı ile istenen grafikleri çiziniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. 1. Adım: Dinamik matematik yazılımında (GeoGebra vb.) Araçlar menüsünden Sürgü aracı seçilir. a, r ve k değişkenleri tanımlanarak değişim aralıkları -5 ile 5 olarak ayarlanır.
  2. 2. Adım: Cebir menüsündeki Giriş çubuğuna g(x) = a \cdot \sqrt{x + r} + k yazılır.
  3. 3. Adım: Sürgü değerleri a = 1, r = 0 ve k = 0 seçildiğinde f(x) = \sqrt{x} karekök referans fonksiyonu elde edilir. Grafik (0,0) orijin noktasından başlayıp 1. bölgede artarak devam eden temel karekök eğrisidir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 226 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 228 →