Soru 1
- Sıra Sizde - a) Tanım ve görüntü kümesini bulunuz.
Kısa cevap
Tanım Kümesi = [0, 5], Görüntü Kümesi = [0, \sqrt{5}]
Örnek cevap / çözüm yolu
f(x) = \sqrt{x} fonksiyonu f: [0, 5] \rightarrow \mathbb{R} olarak tanımlanmıştır.
- Tanım Kümesi: Fonksiyonun tanımlı olduğu x değerleri aralığı doğrudan [0, 5] kapalı aralığıdır.
- Görüntü Kümesi: Tanım kümesindeki uç değerler fonksiyonda yerine yazıldığında:
x = 0 \implies f(0) = \sqrt{0} = 0
x = 5 \implies f(5) = \sqrt{5}
Fonksiyon [0, 5] aralığında sürekli ve artan olduğu için aldığı değerler 0 ile \sqrt{5} arasındadır. Dolayısıyla görüntü kümesi [0, \sqrt{5}] olarak bulunur.
Soru 2
- Sıra Sizde - b) Grafiğini çiziniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
[0, 5] tanım aralığındaki kritik noktalar hesaplanır:
- x = 0 \implies y = 0 \quad \rightarrow (0, 0)
- x = 1 \implies y = 1 \quad \rightarrow (1, 1)
- x = 4 \implies y = 2 \quad \rightarrow (4, 2)
- x = 5 \implies y = \sqrt{5} \approx 2{,}24 \quad \rightarrow (5, \sqrt{5})
Koordinat düzleminde (0,0) başlangıç noktasından başlayıp (5, \sqrt{5}) bitiş noktasına kadar uzanan, yukarı doğru içbükey artan bir karekök eğri parçası çizilir.
Soru 3
- Sıra Sizde - c) Bire bir ve örtenliğini inceleyiniz.
Kısa cevap
Fonksiyon bire birdir, ancak örten değildir (içinedir).
Örnek cevap / çözüm yolu
- Bire Birlik: [0, 5] aralığındaki her farklı x_1, x_2 elemanı için x_1 \neq x_2 \implies \sqrt{x_1} \neq \sqrt{x_2} eşitsizliği sağlanır. Grafiğe çizilen yatay doğrular grafiği tek bir noktada kestiği için fonksiyon bire birdir.
- Örtenlik: Değer kümesi \mathbb{R} (tüm gerçek sayılar) olarak tanımlanmıştır. Ancak görüntü kümesi [0, \sqrt{5}] aralığıdır. Görüntü kümesi değer kümesine eşit olmadığından ([0, \sqrt{5}] \subsetneq \mathbb{R}) fonksiyon örten değildir, içinedir.
Soru 4
- Sıra Sizde - ç) Artan-azalanlığını inceleyiniz.
Kısa cevap
Fonksiyon [0, 5] tanım aralığında kesin artandır.
Örnek cevap / çözüm yolu
Tanım kümesindeki her x_1, x_2 \in [0, 5] için x_1 < x_2 olduğunda \sqrt{x_1} < \sqrt{x_2} Yani f(x_1) < f(x_2) eşitsizliği korunur. Bu durum f fonksiyonunun verilen aralık boyunca artan olduğunu gösterir.
Soru 5
- Sıra Sizde - d) Maksimum-minimum değerini bulunuz.
Kısa cevap
Minimum değeri = 0, Maksimum değeri = \sqrt{5}
Örnek cevap / çözüm yolu
- Minimum Değer: Tanım kümesinin alt sınırı olan x = 0 noktasında fonksiyon en küçük değerini alır: f(0) = 0.
- Maksimum Değer: Tanım kümesinin üst sınırı olan x = 5 noktasında fonksiyon en büyük değerini alır: f(5) = \sqrt{5}.
Soru 6
- Uygulama - 1. Matematik yazılımları yardımı ile istenen grafikleri çiziniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
- 1. Adım: Dinamik matematik yazılımında (GeoGebra vb.) Araçlar menüsünden Sürgü aracı seçilir. a, r ve k değişkenleri tanımlanarak değişim aralıkları -5 ile 5 olarak ayarlanır.
- 2. Adım: Cebir menüsündeki Giriş çubuğuna g(x) = a \cdot \sqrt{x + r} + k yazılır.
- 3. Adım: Sürgü değerleri a = 1, r = 0 ve k = 0 seçildiğinde f(x) = \sqrt{x} karekök referans fonksiyonu elde edilir. Grafik (0,0) orijin noktasından başlayıp 1. bölgede artarak devam eden temel karekök eğrisidir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 226 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 228 →