10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir dar açının sinüs ve kosinüs değerlerinin kareleri toplamı her zaman 1’e eşittir. Genel ifade: \sin^2 x + \cos^2 x = 1

Çözüm ve Kontrol Açıklaması:
Bir dik üçgende dik kenar uzunlukları a ve b, hipotenüs uzunluğu c olsun. Pisagor teoremine göre a^2 + b^2 = c^2 dir.
Bir x dar açısı için trigonometrik oranlar \sin x = \frac{a}{c} ve \cos x = \frac{b}{c} şeklindedir.
Kareleri toplandığında:

\sin^2 x + \cos^2 x = \left(\frac{a}{c}\right)^2 + \left(\frac{b}{c}\right)^2 = \frac{a^2 + b^2}{c^2} = \frac{c^2}{c^2} = 1

olarak özdeşlik doğrulanır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Aynı dar açının tanjant ve kotanjant değerlerinin çarpımı her zaman 1’e eşittir. Genel ifade: \tan x \cdot \cot x = 1

Çözüm ve Kontrol Açıklaması:
Dik üçgende x dar açısı için tanjant tanımı \tan x = \frac{\text{Karşı Dik Kenar}}{\text{Komşu Dik Kenar}} = \frac{a}{b} ve kotanjant tanımı \cot x = \frac{\text{Komşu Dik Kenar}}{\text{Karşı Dik Kenar}} = \frac{b}{a} şeklindedir.
Bu iki değer çarpıldığında:

\tan x \cdot \cot x = \frac{a}{b} \cdot \frac{b}{a} = 1

elde edilir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Ölçüleri toplamı 90^\circ olan iki dar açıdan (tümler açılardan) birinin sinüsü diğerinin kosinüsüne, birinin tanjantı ise diğerinin kotanjantına eşittir.
x + y = 90^\circ ise \sin x = \cos y ve \tan x = \cot y olur.

Çözüm ve Kontrol Açıklaması:
Bir dik üçgende iki dar açının toplamı 90^\circ’dir. x açısının karşısındaki kenar, y açısının komşusundaki kenardır. Dolayısıyla x açısının karşı/hipotenüs oranı, y açısının komşu/hipotenüs oranına tam olarak eşittir.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Önerme: Bir dik üçgende tümler iki dar açıdan birinin sinüs değeri diğerinin kosinüs değerine eşittir; bir dar açının sinüs ve kosinüs değerlerinin kareleri toplamı 1, tanjant ve kotanjant değerlerinin çarpımı ise 1’dir.

Çözüm ve Kontrol Açıklaması:
Farklı kenar uzunluklarına sahip dik üçgenlerde (3-4-5, 5-12-13 vb.) dik kenarların hipotenüse oranları hesaplandığında trigonometrik özdeşliklerin üçgenin boyutundan bağımsız olarak daima korunduğu görülür.

Soru 5

Kısa cevap

Kullanılacak ipin uzunluğunun en az 3 metre olması gerekir.

Örnek cevap / çözüm yolu

Çözüm Adımları:

  1. Merdiven ayakları ve zemin bir ikizkenar üçgen oluşturur. Merdiven ayaklarının uzunlukları 2,5 m ve ayakların zeminle yaptığı açılar 50^\circ’dir.
  2. Üçgenin tepe açısı: 180^\circ - (50^\circ + 50^\circ) = 80^\circ bulunur.
  3. Tepe noktasından zemine indirilen dikme, hem tepe açısını iki eşit parçaya (40^\circ ve 40^\circ) hem de tabandaki ip uzunluğunu iki eşit parçaya (y ve y) böler.
  4. Oluşan dik üçgende tepe açısı 40^\circ kullanılarak sinüs oranı yazılır:
\sin 40^\circ = \frac{y}{2,5}
  1. Soruda verilen \sin 40^\circ \approx 0,6 değeri yerine konulur:
y = 2,5 \cdot 0,6 = 1,5 \text{ metre}
  1. İki ayak arasındaki toplam ip uzunluğu (x):
x = 2 \cdot y = 2 \cdot 1,5 = 3 \text{ metre}

Son Doğrulama: Tümler açı ilişkisine göre \cos 50^\circ = \sin 40^\circ = 0,6 dır. Komşu kenar 2,5 \cdot 0,6 = 1,5 m olup iki simetrik parçanın toplamı 3 m olarak doğrulanır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 19 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 21 →