10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 198 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

2. Tablodaki değerleri kullanarak aşağıdaki dik koordinat sisteminde f(x) = x^2 şeklinde tanımlı f fonksiyonunun grafiğini çiziniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Fonksiyon için sıralı ikili noktaları belirlenir: (-2, 4), (-1, 1), (0, 0), (1, 1), (2, 4).
Bu noktalar dik koordinat düzleminde işaretlenerek tepe noktası orijin (0,0) olan ve kolları yukarı doğru açılan yumuşak bir parabol eğrisi çizilir.

Soru 2

3. a) Fonksiyonun tanım kümesini bulunuz.

Kısa cevap

Tanım Kümesi: \mathbb{R} (Tüm gerçek sayılar)

Çözüm açıklaması

f(x) = x^2 kuralında her gerçek sayı için bir kare değeri tanımlı olduğundan tanım kümesi (-\infty, \infty) veya \mathbb{R}'dir.

Soru 3

3. b) Fonksiyonun görüntü kümesini bulunuz.

Kısa cevap

Görüntü Kümesi: [0, \infty) (Negatif olmayan gerçek sayılar)

Çözüm açıklaması

Gerçek sayıların kareleri negatif olamayacağından f(x) \ge 0’dır. Görüntü kümesi [0, \infty) aralığıdır.

Soru 4

3. c) Fonksiyonun işaretini belirleyiniz.

Kısa cevap

x = 0 için f(0) = 0 (sıfır/nötr); x \neq 0 olan tüm x \in \mathbb{R} değerleri için f(x) > 0 (pozitif).

Çözüm açıklaması

Grafik x ekseninin altına inmediğinden fonksiyon hiçbir noktada negatif değer almaz.

Soru 5

3. ç) Fonksiyonun sıfırını belirleyiniz.

Kısa cevap

Fonksiyonun sıfırı: x = 0

Çözüm açıklaması

f(x) = 0 \implies x^2 = 0 \implies x = 0 bulunur. Grafik x eksenini yalnızca (0,0) noktasında keser (teğettir).

Soru 6

3. d) Fonksiyonun artan ve azalan olduğu aralıkları belirleyiniz.

Kısa cevap

Azalan olduğu aralık: (-\infty, 0]
Artan olduğu aralık: [0, \infty)

Çözüm açıklaması

x < 0 iken x arttıkça y değerleri küçüldüğü için azalan, x > 0 iken x arttıkça y değerleri büyüdüğü için artandır.

Soru 7

3. e) Fonksiyonun maksimum-minimum değerlerinin bulunup bulunmadığını, varsa bu değerleri hangi noktalarda aldığını belirleyiniz.

Kısa cevap

Minimum değeri 0’dır ve bu değeri x = 0 noktasında alır. Maksimum değeri yoktur.

Çözüm açıklaması

Parabolün tepe noktası (0,0) en küçük y değerini verir. Grafik yukarıya doğru sınırsız devam ettiği için maksimum değeri bulunmaz.

Soru 8

3. f) Fonksiyonun bire bir fonksiyon olup olmadığını belirleyiniz.

Kısa cevap

Bire bir fonksiyon değildir.

Çözüm açıklaması

Farklı iki tanım elemanının görüntüleri eşittir. Örneğin x_1 = -2 ve x_2 = 2 için f(-2) = 4 ve f(2) = 4’tür. Yatay doğru testi uygulandığında çizilen doğrular grafiği birden fazla noktada keser.

Soru 9

3. g) Fonksiyonun örten olup olmadığını belirleyiniz.

Kısa cevap

f: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} tanımlandığında örten değildir (içine fonksiyondur).

Çözüm açıklaması

Değer kümesindeki negatif gerçek sayılar hiçbir elemanın görüntüsü olmadığı için değer kümesinde açıkta eleman kalır.

Soru 10

3. ğ) Fonksiyonun tek ya da çift fonksiyon olup olmadığını grafik ve cebirsel temsillerini inceleyerek belirleyiniz. Fonksiyonun grafiğinden faydalanarak simetri doğrusunu yazınız. Elde ettiğiniz simetri doğrusunu fonksiyonun çiftliği ile ilişkilendiriniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Çiftlik/Teklik Durumu: f(-x) = (-x)^2 = x^2 = f(x) eşitliği sağlandığı için f çift fonksiyondur.
  • Simetri Doğrusu: y ekseni, yani x = 0 doğrusudur.
  • İlişki: Çift fonksiyonların grafikleri y eksenine (x = 0 doğrusuna) göre simetriktir. Grafikteki simetri ekseni olan x = 0 doğrusu, cebirsel olarak fonksiyonun çift fonksiyon olması özelliğini doğrular.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 197 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 199 →