Sayfa rehberi
Bu sayfada, bağıntı grafiklerinin fonksiyon olma şartları ile fonksiyon grafiklerinin temel niteliksel özelliklerini (tanım-görüntü kümesi, artan-azalanlık, ekstremum değerler vb.) inceleyen konu anlatım örnekleri yer almaktadır.
2. Örnek İncelemesi: Grafiklerin Fonksiyon Olma Şartları
Bir bağıntı grafiğinin fonksiyon belirtmesi için tanım kümesindeki her elemanın değer kümesinde yalnızca bir elemanla eşleşmesi gerekir. Grafik üzerinde tanım kümesindeki elemanlardan y eksenine paralel (düşey) doğrular çizildiğinde bu doğrular grafiği tek bir noktada kesmelidir (Düşey Doğru Testi).
- Grafik 1 (f: \mathbb{R} \rightarrow [-2, \infty)): Tanım kümesindeki her x \in \mathbb{R} için tek bir f(x) değeri bulunur. Düşey doğrular grafiği tam olarak bir noktada keser. Bu nedenle f bir fonksiyondur.
- Grafik 2 (g: [0, \infty) \rightarrow \mathbb{R}): Tanım kümesinde x > 0 koşulunu sağlayan elemanlar için grafik birden fazla y değeriyle eşleşmektedir (düşey doğru grafiği iki farklı noktada keser). Bu nedenle g bir fonksiyon değildir.
- Grafik 3 (h: [-4, 4] \rightarrow [-3, 3]): Tanım kümesindeki \exists x \in [-4, 4] elemanları için y ekseninde iki farklı karşılık bulunur. Çember/elips benzeri kapalı eğrilerde düşey doğrular 2 noktada kestiği için h bir fonksiyon değildir.
3. Örnek İncelemesi: Fonksiyon Grafiklerinin Analizi
Grafik temsilleri verilen f ve g fonksiyonlarının analizinde dikkat edilecek temel kavramlar şunlardır:
- Tanım Kümesi ve Görüntü Kümesi: Grafiğin x ekseni boyunca kapladığı alan tanım kümesini, y ekseni boyunca aldığı değerler aralığı ise görüntü kümesini verir.
- Fonksiyonun Sıfırları: Grafiğin x eksenini kestiği noktalardır (f(x) = 0).
- Pozitif ve Negatif Olduğu Aralıklar: Grafiğin x ekseninin üst kısmında kalan kısımları pozitif (f(x) > 0), alt kısmında kalan kısımları negatif (f(x) < 0) değer aldığı aralıklardır.
- Artan ve Azalan Olduğu Aralıklar: Grafiğin soldan sağa doğru yukarı yönlü hareket ettiği aralıklar artan, aşağı yönlü hareket ettiği aralıklar azalan olduğu aralıklardır.
- Maksimum ve Minimum Değerler: Fonksiyonun aldığı en büyük (mutlak maksimum) ve en küçük (mutlak minimum) değerler ile bu değerlerin karşılık geldiği x noktalarıdır.
- Bire Birlik İncelemesi: Grafik üzerine çizilen yatay doğrular grafiği en fazla bir noktada kesiyorsa fonksiyon bire birdir (Yatay Doğru Testi).
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 187 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 189 →