10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 183 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. a) Dolu olan deponun başlangıçtan tamamen boşalıncaya kadar geçen zaman ile bu süreçte kalan yakıt miktarını ifade eden en geniş değer aralıkları:
  • Geçen zaman aralığı (bağımsız değişken x): Depoda 600 litre yakıt bulunmakta ve dakikada 20 litre yakıt akmaktadır. Deponun tamamen boşalması 600 / 20 = 30 dakika sürer. Değer aralığı [0, 30] dakikadır (0 \le x \le 30).
  • Kalan yakıt miktarı aralığı (bağımlı değişken y): Başlangıçta 600 litre olan yakıt, 30. dakikada 0 litreye iner. Değer aralığı [0, 600] litredir (0 \le y \le 600).

Çözüm kontrolü: Depo başlangıçta tam doludur (x = 0, y = 600) ve boşaldığında yakıt biter (x = 30, y = 0).

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. b) Zaman ve kalan yakıt miktarı aralıklarının tanım ve görüntü kümeleri ile ilişkisi:
  • Tanım Kümesi: Bağımsız değişken olan zamanın alabileceği tüm değerlerin kümesidir: A = [0, 30].
  • Görüntü Kümesi: Tanım kümesindeki zaman değerlerine karşılık gelen kalan yakıt miktarlarının kümesidir: f(A) = [0, 600].

Çözüm kontrolü: Girdi değerlerinin aralığı tanım kümesini, çıktı değerlerinin aralığı ise görüntü kümesini oluşturmaktadır.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. c) Her bir zaman değeri için kalan yakıt miktarının hesaplanabilirliği:
  • Evet, hesaplanabilir. [0, 30] zaman aralığındaki her bir t dakika için kalan yakıt miktarı 600 - 20t bağıntısı ile tek bir değer olarak kesin biçimde hesaplanır.

Çözüm kontrolü: Her bir zaman anında depoda sadece bir tane belirli kalan yakıt miktarı bulunur.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. ç) Zaman ile kalan yakıt miktarı arasındaki ilişki:
  • Zaman (x) arttıkça kalan yakıt miktarı (f(x)) sabit bir hızla (dakikada 20 litre) azalmaktadır. Bu durum azalan doğrusal bir ilişkiyi ifade eder.

Çözüm kontrolü: Değişim oranı sabit ve negative (-20 L/dk) olduğu için ilişki doğrusaldır.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. d) Fonksiyon olma şartları:
  • 1. Şart (Tüm elemanların eşleşmesi): Tanım kümesindeki (zaman aralığındaki) her bir elemanın görüntü kümesinde mutlaka bir karşılığı olmalıdır (boşta eleman kalmamalıdır).
  • 2. Şart (Tek karşılık olması): Tanım kümesindeki her bir eleman, görüntü kümesinde yalnız ve ancak bir elemanla eşleşmelidir (aynı anda iki farklı kalan yakıt miktarı olamaz).

Çözüm kontrolü: Her zaman anı için tam olarak tek bir yakıt miktarı elde edildiğinden fonksiyon olma şartları sağlanır.

Soru 6

Kısa cevap

  1. Tabloda boş bırakılan yerlerin doldurulmuş hali:
  • Kalan Yakıt Miktarı (l): 600 | 500 | 400 | 300 | 200 | 100 | 0
  • Süre (dk.): 0 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30

Çözüm adımları ve kontrol:
f(x) = 600 - 20x eşitliğine göre:

  • x = 5 \implies f(5) = 600 - 20 \times 5 = 500
  • f(x) = 400 \implies 600 - 20x = 400 \implies 20x = 200 \implies x = 10
  • x = 15 \implies f(15) = 600 - 20 \times 15 = 300
  • f(x) = 200 \implies 600 - 20x = 200 \implies 20x = 400 \implies x = 20
  • x = 25 \implies f(25) = 600 - 20 \times 25 = 100
  • f(x) = 0 \implies 600 - 20x = 0 \implies 20x = 600 \implies x = 30

Soru 7

Kısa cevap

  1. Tankerde kalan yakıt miktarını ifade eden f fonksiyonunun cebirsel ifadesi:
f(x) = 600 - 20x, \quad x \in [0, 30]

Çözüm adımları ve kontrol:

  • Başlangıç yakıt miktarı: 600 litre
  • Dakikadaki azalma miktarı: 20 litre
  • x dakika sonra boşalan yakıt miktarı: 20x litre
  • Kalan yakıt miktarı: f(x) = 600 - 20x
  • Doğrulama: x = 0 için f(0) = 600 ve x = 30 için f(30) = 0 elde edilir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 182 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 184 →