Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Performans Görevi Uygulama Adımları ve Çözümü:
1. Adım: Sayıların Seçilmesi ve EKOK Hesaplaması
Verilen 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 sayıları arasından a = 4 ve b = 6 sayıları seçilsin.
2. Adım: Kalanlı Bölünen Sayının Belirlenmesi ve EKOK ile Bölümünden Kalanın Bulunması
Belirlenen sayı A = 77 olsun.
77 sayısının 12 (EKOK) ile bölümünden kalan:
3. Adım: Sayının Seçilen Sayılara Bölümünden Kalanların Bulunması
- 77 sayısının 4 ile bölümünden kalan:77 = 4 \times 19 + 1 \Rightarrow K_4 = 1
- 77 sayısının 6 ile bölümünden kalan:77 = 6 \times 12 + 5 \Rightarrow K_6 = 5
4. Adım: Kalanlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi ve Tablo ile İfade Edilmesi
A = 77 sayısının EKOK (12) ile bölümünden elde edilen kalan K = 5’tir.
- K = 5 sayısının 4’e bölümünden kalan: 5 = 4 \times 1 + 1 \Rightarrow 1 (77’nin 4’e bölümünden kalan ile aynıdır).
- K = 5 sayısının 6’ya bölümünden kalan: 5 = 6 \times 0 + 5 \Rightarrow 5 (77’nin 6’ya bölümünden kalan ile aynıdır).
İkinci bir örnek olarak 3 ve 5 sayıları seçilsin. \text{EKOK}(3, 5) = 15.
Belirlenen sayı A = 43 olsun. 43 = 15 \times 2 + 13 \Rightarrow K = 13.
- 43’ün 3’e bölümünden kalan 1; kalanın (13) 3’e bölümünden kalan da 1’dir.
- 43’ün 5’e bölümünden kalan 3; kalanın (13) 5’e bölümünden kalan da 3’tür.
İlişki Tablosu:
| Seçilen Sayılar | EKOK | Belirlenen Sayı (A) | Sayının EKOK ile Bölümünden Kalan (K) | Sayının Seçilen Sayılara Bölümünden Kalanlar | Kalanın (K) Seçilen Sayılara Bölümünden Kalanlar |
|---|---|---|---|---|---|
| 4 ve 6 | 12 | 77 | 5 | 77 \pmod 4 = 1, 77 \pmod 6 = 5 | 5 \pmod 4 = 1, 5 \pmod 6 = 5 |
| 3 ve 5 | 15 | 43 | 13 | 43 \pmod 3 = 1, 43 \pmod 5 = 3 | 13 \pmod 3 = 1, 13 \pmod 5 = 3 |
Çıkarım ve Sonuç:
Bir A doğal sayısının seçilen sayıların en küçük ortak katına (EKOK) bölümünden elde edilen kalan K ise; A sayısının bu sayılardan her birine ayrı ayrı bölümünden elde edilen kalanlar, K kalanın o sayılara bölümünden elde edilen kalanlara eşittir.
Kısa Çözüm Kontrolü:
Bölme algoritmasına göre A = \text{EKOK} \cdot q + K şeklinde yazılır. \text{EKOK} sayısı seçilen sayıların tam katı olduğundan \text{EKOK} \cdot q kısmı bu sayılara tam bölünür. Bu nedenle A sayısının seçilen sayılara bölümünden kalanlar, doğrudan K sayısının bölümlerinden kalanlara eşittir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 171 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 173 →