Soru 1
Soru Metni:
Rakamları farklı dört basamaklı 74AB doğal sayısının 15 ile bölümünden kalan 8’dir. Buna göre A’nın alabileceği değerlerin toplamını bulunuz.
Kısa cevap
A’nın alabileceği değerlerin toplamı 16’dır. (Rakamları farklı şartından dolayı A = 7, A = 4 ve A = 3 değerleri elenmektedir.)
Çözüm adımları ve kontrol
-
Bölünebilme Kurallarının Belirlenmesi:
15 = 3 \times 5 olduğundan, 15 ile bölümünden kalan 8 olan bir sayının:- 5 ile bölümünden kalan: 8 \bmod 5 = 3
- 3 ile bölümünden kalan: 8 \bmod 3 = 2 olmalıdır.
-
B Rakamının Belirlenmesi:
5 ile bölümünden kalan 3 olduğuna göre son basamak B = 3 veya B = 8 olmalıdır. -
B = 3 Durumu (74A3 Sayısı):
- Sayının rakamları farklı olacağından A \neq 7, 4, 3 şartı vardır.
- 3 ile bölümünden kalan 2 olmalıdır:7 + 4 + A + 3 = 14 + A14 + A \equiv 2 \pmod 3 \implies A \equiv 0 \pmod 3
- A yerine gelebilecek rakamlar: 0, 3, 6, 9.
- B = 3 olduğundan A = 3 elenir. Geçerli değerler: 0, 6, 9.
-
B = 8 Durumu (74A8 Sayısı):
- Sayının rakamları farklı olacağından A \neq 7, 4, 8 şartı vardır.
- 3 ile bölümünden kalan 2 olmalıdır:7 + 4 + A + 8 = 19 + A19 + A \equiv 2 \pmod 3 \implies A \equiv 1 \pmod 3
- A yerine gelebilecek rakamlar: 1, 4, 7.
- Sayıda 4 ve 7 rakamları bulunduğundan A = 4 ve A = 7 elenir. Geçerli değer: 1.
-
Toplam Hesaplama:
A’nın alabileceği tüm geçerli değerler toplamı:0 + 1 + 6 + 9 = 16
Soru 2
Soru Metni (Araştırma Ödevi):
Aşağıda verilen adımları gerçekleştirerek araştırma ödevini öğretmeninize 2 hafta içinde, zamanında ve eksiksiz olarak teslim ediniz:
- Şimdiye kadar öğrendikleriniz dışında farklı bölünebilme kuralları var mı? Güvenilir kaynaklardan araştırınız.
- Bulduğunuz farklı bölünebilme kurallarından herhangi birinin kuralını yazınız ve örneklendiriniz.
- Türk matematikçiler tarafından bölünebilme kuralları hakkında yazılmış eserleri araştırınız.
- Araştırmalar sonucu elde ettiğiniz bilgileri derleyip Türk matematikçilerin bölünebilme kuralları hakkında yaptığı çalışmaları özet hâlinde yazınız.
- Yaptığınız çalışmanın tüm aşamalarını içeren bir rapor hazırlayıp sınıf arkadaşlarınıza sununuz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu araştırma görevini eksiksiz ve analitik dereceli puanlama anahtarına uygun şekilde tamamlamak için izlenecek adımlar aşağıda sunulmuştur:
-
Farklı Bölünebilme Kuralları ve Örnek:
- 7 ile Bölünebilme Kuralı: Sayının son rakamı 2 ile çarpılır ve sayının kalan kısmından çıkarılır. Elde edilen fark 7’nin katı ise sayı 7 ile tam bölünür.
- Örnek: 343 sayısı için son rakam 3 \times 2 = 6. Kalan kısım 34 - 6 = 28. 28, 7’nin katı olduğundan 343 sayısı 7 ile tam bölünür.
- 13 ile Bölünebilme Kuralı: Sayının son rakamı 4 ile çarpılıp kalan kısma eklenir. Sonuç 13’ün katı ise sayı 13’e bölünür.
-
Türk Matematikçilerin Çalışmaları:
- Türk-İslam matematik tarihinden günümüze Cahit Arf, Kerim Erim ve Ömer Hayyam gibi matematikçilerin sayılar teorisi, cebir ve modüler aritmetik üzerindeki çalışmaları incelenir.
- Bölünebilme kurallarının genel formülasyonu üzerine yazılan makale ve kaynaklar özetlenir.
-
Raporlama ve Sunum Hazırlığı:
- Giriş: Araştırmanın amacı ve önemi açıklanır.
- Gelişme: Müfredat dışı bölünebilme kurallarının ispatı, örnekleri ve Türk matematikçilerin katkıları sunulur.
- Sonuç: Çalışmanın özeti ve çıkarımlar eklenerek hazırlanan rapor sınıfta sunulur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 169 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 171 →