10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 170 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Soru Metni:
Rakamları farklı dört basamaklı 74AB doğal sayısının 15 ile bölümünden kalan 8’dir. Buna göre A’nın alabileceği değerlerin toplamını bulunuz.

Kısa cevap

A’nın alabileceği değerlerin toplamı 16’dır. (Rakamları farklı şartından dolayı A = 7, A = 4 ve A = 3 değerleri elenmektedir.)

Çözüm adımları ve kontrol

  1. Bölünebilme Kurallarının Belirlenmesi:
    15 = 3 \times 5 olduğundan, 15 ile bölümünden kalan 8 olan bir sayının:

    • 5 ile bölümünden kalan: 8 \bmod 5 = 3
    • 3 ile bölümünden kalan: 8 \bmod 3 = 2 olmalıdır.
  2. B Rakamının Belirlenmesi:
    5 ile bölümünden kalan 3 olduğuna göre son basamak B = 3 veya B = 8 olmalıdır.

  3. B = 3 Durumu (74A3 Sayısı):

    • Sayının rakamları farklı olacağından A \neq 7, 4, 3 şartı vardır.
    • 3 ile bölümünden kalan 2 olmalıdır:
      7 + 4 + A + 3 = 14 + A
      14 + A \equiv 2 \pmod 3 \implies A \equiv 0 \pmod 3
    • A yerine gelebilecek rakamlar: 0, 3, 6, 9.
    • B = 3 olduğundan A = 3 elenir. Geçerli değerler: 0, 6, 9.
  4. B = 8 Durumu (74A8 Sayısı):

    • Sayının rakamları farklı olacağından A \neq 7, 4, 8 şartı vardır.
    • 3 ile bölümünden kalan 2 olmalıdır:
      7 + 4 + A + 8 = 19 + A
      19 + A \equiv 2 \pmod 3 \implies A \equiv 1 \pmod 3
    • A yerine gelebilecek rakamlar: 1, 4, 7.
    • Sayıda 4 ve 7 rakamları bulunduğundan A = 4 ve A = 7 elenir. Geçerli değer: 1.
  5. Toplam Hesaplama:
    A’nın alabileceği tüm geçerli değerler toplamı:

    0 + 1 + 6 + 9 = 16

Soru 2

Soru Metni (Araştırma Ödevi):
Aşağıda verilen adımları gerçekleştirerek araştırma ödevini öğretmeninize 2 hafta içinde, zamanında ve eksiksiz olarak teslim ediniz:

  • Şimdiye kadar öğrendikleriniz dışında farklı bölünebilme kuralları var mı? Güvenilir kaynaklardan araştırınız.
  • Bulduğunuz farklı bölünebilme kurallarından herhangi birinin kuralını yazınız ve örneklendiriniz.
  • Türk matematikçiler tarafından bölünebilme kuralları hakkında yazılmış eserleri araştırınız.
  • Araştırmalar sonucu elde ettiğiniz bilgileri derleyip Türk matematikçilerin bölünebilme kuralları hakkında yaptığı çalışmaları özet hâlinde yazınız.
  • Yaptığınız çalışmanın tüm aşamalarını içeren bir rapor hazırlayıp sınıf arkadaşlarınıza sununuz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu araştırma görevini eksiksiz ve analitik dereceli puanlama anahtarına uygun şekilde tamamlamak için izlenecek adımlar aşağıda sunulmuştur:

  1. Farklı Bölünebilme Kuralları ve Örnek:

    • 7 ile Bölünebilme Kuralı: Sayının son rakamı 2 ile çarpılır ve sayının kalan kısmından çıkarılır. Elde edilen fark 7’nin katı ise sayı 7 ile tam bölünür.
    • Örnek: 343 sayısı için son rakam 3 \times 2 = 6. Kalan kısım 34 - 6 = 28. 28, 7’nin katı olduğundan 343 sayısı 7 ile tam bölünür.
    • 13 ile Bölünebilme Kuralı: Sayının son rakamı 4 ile çarpılıp kalan kısma eklenir. Sonuç 13’ün katı ise sayı 13’e bölünür.
  2. Türk Matematikçilerin Çalışmaları:

    • Türk-İslam matematik tarihinden günümüze Cahit Arf, Kerim Erim ve Ömer Hayyam gibi matematikçilerin sayılar teorisi, cebir ve modüler aritmetik üzerindeki çalışmaları incelenir.
    • Bölünebilme kurallarının genel formülasyonu üzerine yazılan makale ve kaynaklar özetlenir.
  3. Raporlama ve Sunum Hazırlığı:

    • Giriş: Araştırmanın amacı ve önemi açıklanır.
    • Gelişme: Müfredat dışı bölünebilme kurallarının ispatı, örnekleri ve Türk matematikçilerin katkıları sunulur.
    • Sonuç: Çalışmanın özeti ve çıkarımlar eklenerek hazırlanan rapor sınıfta sunulur.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 169 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 171 →