10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

[BE] ve [CD] halatları birbirine paralel ([BE] \parallel [CD]) ve direk güverte tabanına dik (CA \perp AD) olduğu için \triangle ABE ile \triangle ACD dik üçgenleri A.A. (Açı-Açı) benzerlik kuralına göre benzerdir (\triangle ABE \sim \triangle ACD).

|BA| uzunluğu şu yöntemlerle bulunabilir:

  1. Benzerlik Oranı (Thales Teoremi): Üçgenlerin benzerliğinden karşılıklı kenar uzunluklarının oranı eşittir:
    \frac{|BA|}{|CA|} = \frac{|BE|}{|CD|}
    Buradan |BA| uzunluğu:
    |BA| = |CA| \cdot \frac{|BE|}{|CD|}
    bağıntısıyla hesaplanabilir.
  2. Trigonometrik Oranlar: C açısının kosinüs değeri (veya E ve D açılarının sinüs değerleri) her iki üçgende eşittir:
    \cos C = \frac{|BA|}{|BE|} = \frac{|CA|}{|CD|}
    Bu eşitlik kullanılarak |BA| = |BE| \cdot \cos C biçiminde bulunur.

Kısa cevap

[BE] \parallel [CD] olduğundan \triangle ABE \sim \triangle ACD benzerliği kurulur ve \frac{|BA|}{|CA|} = \frac{|BE|}{|CD|} orantısı ya da ortak dar açının trigonometrik oranları kullanılarak |BA| hesaplanır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

[BE] \parallel [CD] olduğu için \triangle ABE \sim \triangle ACD benzerliği geçerlidir. Benzer üçgenlerde karşılıklı kenar uzunluklarının oranları birbirine eşittir:

\frac{|BA|}{|BE|} = \frac{|CA|}{|CD|}

Eşitliğin her iki tarafının çarpmaya göre tersi alındığında:

\frac{|CD|}{|AC|} = \frac{|BE|}{|BA|}

bağıntısı elde edilir.

Bu eşitlik, uzun halatın uzunluğunun direğin boyuna oranının (\frac{|CD|}{|AC|}), kısa halatın uzunluğunun |BA| uzunluğuna oranına (\frac{|BE|}{|BA|}) tam olarak eşit olduğunu gösterir.

Kısa cevap

Uzun halatın direğin boyuna oranı (\frac{|CD|}{|AC|}), kısa halatın |BA| uzunluğuna oranına (\frac{|BE|}{|BA|}) eşittir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

3-4-5 dik üçgeni ile benzer (kenar uzunlukları 3-4-5 üçgeninin tam sayı katları olan) üç farklı dik üçgen oluşturalım:

  • 1. Grup Çizim Alanı (1 katı): Dik kenarları 3\text{ cm} ve 4\text{ cm}, hipotenüsü 5\text{ cm} olan dik üçgen.
  • 2. Grup Çizim Alanı (2 katı): Dik kenarları 6\text{ cm} ve 8\text{ cm}, hipotenüsü 10\text{ cm} olan dik üçgen.
  • 3. Grup Çizim Alanı (3 katı): Dik kenarları 9\text{ cm} ve 12\text{ cm}, hipotenüsü 15\text{ cm} olan dik üçgen.

Her üçgende en küçük dik kenarın (3\text{ cm}, 6\text{ cm} ve 9\text{ cm}) karşısındaki dar açının ölçüsü \alpha olarak adlandırılır (\alpha \approx 36{,}87^\circ).

Kısa cevap

3-4-5, 6-8-10 ve 9-12-15 kenar uzunluklarına sahip üç farklı dik üçgen çizilir ve en küçük dar açıları \alpha olarak işaretlenir.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Çizilen üçgenlerde \alpha dar açısına göre kenar uzunluklarının oranları incelendiğinde:

  1. Karşı Dik Kenar / Hipotenüs Oranı (Sinüs \alpha):

      1. Grup (3-4-5): \frac{3}{5} = 0{,}6
      1. Grup (6-8-10): rac{6}{10} = 0{,}6
      1. Grup (9-12-15): \frac{9}{15} = 0{,}6
        Varsayım: Benzer dik üçgenlerde eş dar açıların karşısındaki dik kenar uzunluğunun hipotenüs uzunluğuna oranı sabittir ve değişmez.
  2. Komşu Dik Kenar / Hipotenüs Oranı (Kosinüs \alpha):

      1. Grup: \frac{4}{5} = 0{,}8
      1. Grup: \frac{8}{10} = 0{,}8
      1. Grup: \frac{12}{15} = 0{,}8
        Varsayım: Benzer dik üçgenlerde eş dar açıların komşu dik kenar uzunluğunun hipotenüs uzunluğuna oranı sabittir ve değişmez.
  3. Karşı Dik Kenar / Komşu Dik Kenar Oranı (Tanjant \alpha):

      1. Grup: \frac{3}{4} = 0{,}75
      1. Grup: \frac{6}{8} = 0{,}75
      1. Grup: \frac{9}{12} = 0{,}75
        Varsayım: Benzer dik üçgenlerde eş dar açıların karşı dik kenar uzunluğunun komşu dik kenar uzunluğuna oranı sabittir ve değişmez.

Kısa cevap

Benzer dik üçgenlerde eş dar açıların kenar uzunlukları oranları (karşı/hipotenüs, komşu/hipotenüs, karşı/komşu) üçgenin boyutundan bağımsız olarak sabittir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 14 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 16 →