10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 143 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Paketlere konacak un miktarının alacağı değerler, toplam un kütlesi olan 72 kg’ın pozitif tam sayı bölenleri (çarpanları) bulunarak belirlenir. Unun paketlere eşit kütlelerde ve kilogram cinsinden tam sayı olacak şekilde paylaştırılması istendiğinden, paket kütlesi 72 sayısını kalansız bölmelidir.

Çözüm kontrolü: 72 sayısı 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 12, 18, 24, 36, 72 doğal sayılarına tam bölünür.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Belirlenen paket kütleleri ve bu kütlelere karşılık gelen paket sayıları aşağıdaki gibidir:

  • Pakete Konacak Un Miktarı (kg): 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 12, 18, 24, 36, 72
  • Paket Sayısı: 72, 36, 24, 18, 12, 9, 8, 6, 4, 3, 2, 1

İlişki: Her bir paketteki un miktarı ile kullanılan paket sayısının çarpımı sabit olup toplam un miktarına (72 kg) eşittir. Paket kütlesi arttıkça paket sayısı aynı oranda azalır (ters orantı vardır).

Çözüm kontrolü: 1 \cdot 72 = 2 \cdot 36 = 3 \cdot 24 = 4 \cdot 18 = 6 \cdot 12 = 8 \cdot 9 = 72 eşitliği sağlanır.

Soru 3

Kısa cevap

Kullanılamaz.

Örnek cevap / çözüm yolu

5 ve 7 kilogramlık paketler kullanılamaz. Çünkü 72 sayısı 5 ve 7 sayılarına tam kalansız bölünmez (72 = 5 \cdot 14 + 2 ve 72 = 7 \cdot 10 + 2). Soruda her bir paketteki un kütlesinin kilogram türünden tam sayı olması koşulu verildiği için artan un kalmaması gerekir.

Çözüm kontrolü: 72 \pmod 5 = 2 \neq 0 ve 72 \pmod 7 = 2 \neq 0 olduğundan tam bölme gerçekleşmez.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Tablo 1’in eksiksiz doldurulmuş hâli:

  • 24: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 2 \cdot 2 \cdot 2 \cdot 3; Asal Çarpanlarının Sayısı: 3 tane 2, 1 tane 3; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 8
  • 28: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 2 \cdot 2 \cdot 7; Asal Çarpanlarının Sayısı: 2 tane 2, 1 tane 7; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 2, 4, 7, 14, 28; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 6
  • 36: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 2 \cdot 2 \cdot 3 \cdot 3; Asal Çarpanlarının Sayısı: 2 tane 2, 2 tane 3; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 9
  • 40: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 2 \cdot 2 \cdot 2 \cdot 5; Asal Çarpanlarının Sayısı: 3 tane 2, 1 tane 5; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 2, 4, 5, 8, 10, 20, 40; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 8
  • 49: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 7 \cdot 7; Asal Çarpanlarının Sayısı: 2 tane 7; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 7, 49; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 3
  • 73: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 73; Asal Çarpanlarının Sayısı: 1 tane 73; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 73; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 2
  • 100: Asal Çarpanlara Ayrılmış Hâli: 2 \cdot 2 \cdot 5 \cdot 5; Asal Çarpanlarının Sayısı: 2 tane 2, 2 tane 5; Pozitif Tam Sayı Bölenleri: 1, 2, 4, 5, 10, 20, 25, 50, 100; Pozitif Tam Sayı Bölenlerinin Sayısı: 9

Çözüm kontrolü:

  • 28 = 2^2 \cdot 7^1 \Rightarrow (2+1)(1+1) = 6
  • 36 = 2^2 \cdot 3^2 \Rightarrow (2+1)(2+1) = 9
  • 40 = 2^3 \cdot 5^1 \Rightarrow (3+1)(1+1) = 8
  • 49 = 7^2 \Rightarrow 2+1 = 3
  • 73 = 73^1 \Rightarrow 1+1 = 2
  • 100 = 2^2 \cdot 5^2 \Rightarrow (2+1)(2+1) = 9

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir doğal sayının asal çarpanlarına ayrılmış hâli A = a^p \cdot b^q \cdot c^r şeklindeyse, bu sayının pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı asal çarpanların üslerinin birer fazlasının çarpımı olan (p+1)(q+1)(r+1) formülü ile elde edilir. Pozitif tam sayı bölenlerinin kendileri ise sayının asal çarpanlarının sıfırıncı kuvvetinden başlayarak kuvvetlerinin kombinasyonlarından oluşur.

Çözüm kontrolü: Örneğin 36 = 2^2 \cdot 3^2 için üsler 2 ve 2’dir. Formülle (2+1)(2+1) = 9 bulunur; bu değer listedeki bölen sayısı ile tam örtüşür.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 142 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 144 →