10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 139 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

a) Herhangi iki özelliği kullanarak iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik bir istatistiksel araştırma sorusu yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Araştırma Sorusu: “10. sınıf öğrencilerinin cinsiyeti ile en çok tercih ettikleri spor dalı (Futbol, Basketbol, Voleybol) arasında bir ilişki var mıdır?”

Çözüm açıklaması:
Bu araştırmada “Cinsiyet” (Kız / Erkek) birinici kategorik değişken, “Tercih edilen spor dalı” (Futbol / Basketbol / Voleybol) ise ikinci kategorik değişkendir. İki nitel (kategorik) özellik arasındaki ilişkiyi incelediği için uygun bir istatistiksel araştırma sorusudur.


Soru 2

b) Oluşturduğunuz sorunun iki kategorik değişkenli istatistiksel araştırma sorularında bulunması gereken ölçütleri karşılayıp karşılamadığına karar veriniz. Fikirlerinizi altta verilen tablodaki ilgili yerlere yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Ölçüt Değerlendirme Tablosu:

Araştırma Sorusu Ölçütleri Sorunun İlgili Ölçütü Karşılayıp Karşılamadığına Dair Fikirleriniz
Açık ve net olmalıdır. Karşılar. Soru tek bir anlam taşımakta ve neyin incelendiği açıkça anlaşılmaktadır.
Araştırmaya değer olmalıdır. Karşılar. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre spor tercihlerinin değişip değişmediğini belirlemek anlamlıdır.
İlgilenilen grup (evren) açık olmalıdır. Karşılar. Hedef kitle “10. sınıf öğrencileri” olarak net şekilde belirtilmiştir.
Değişken açık bir şekilde görülmelidir. Karşılar. Değişkenler “cinsiyet” ve "en çok tercih edilen spor dalı"dır.
Veri toplanabilir olmalıdır. Karşılar. Öğrencilere uygulanacak anket veya form ile veriler kolayca toplanabilir.
Değişebilirliği yansıtmalıdır. Karşılar. Öğrencilerin yanıtları kişiden kişiye değişkenlik gösterecektir.
Odaklanılan grup, araştırma yapılmasına imkân vermelidir. Karşılar. Okul ortamında 10. sınıf öğrencilerine ulaşmak ve veri toplamak mümkündür.
Kategorik veri toplamaya uygun olmalıdır. Karşılar. Cinsiyet ve spor tercihleri nitel (kategorik) verilerden oluşmaktadır.

Çözüm açıklaması:
Oluşturulan soru, iki kategorik değişkenli istatistiksel araştırma sorusunda bulunması gereken 8 temel ölçütün tamamını karşılamaktadır.


Soru 3

c) Tabloda sorunuza uygun olan verileri, sıklık tablolarını ve koşullu göreli sıklıkları gösteren kümeli sütun grafiklerini oluşturarak analiz ediniz. Analiz sonuçlarını araştırma sorusu bağlamında değerlendiriniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

1. Örnek Veri Grubu ve İki Yönlü Sıklık Tablosu (100 Öğrenci):

Cinsiyet / Spor Dalı Futbol Basketbol Voleybol Toplam
Kız 10 15 25 50
Erkek 30 12 8 50
Toplam 40 27 33 100

2. Cinsiyete Göre Koşullu Göreli Sıklıklar (Satır Yüzdeleri):

  • Kız öğrenciler için:

    • Futbol tercihi: \frac{10}{50} = %20
    • Basketbol tercihi: \frac{15}{50} = %30
    • Voleybol tercihi: \frac{25}{50} = %50
  • Erkek öğrenciler için:

    • Futbol tercihi: \frac{30}{50} = %60
    • Basketbol tercihi: \frac{12}{50} = %24
    • Voleybol tercihi: \frac{8}{50} = %16

3. Kümeli Sütun Grafiği Analizi ve Değerlendirme:
Kümeli sütun grafiğinde Kız ve Erkek kategorileri yan yana çizildiğinde, Kızlarda en yüksek sütun Voleybol (%50), Erkeklerde ise en yüksek sütun Futbol (%60) kategorisine aittir.

Araştırma Sonucu:
Koşullu göreli sıklık oranları karşılaştırıldığında, tercih edilen spor dallarının cinsiyete göre belirgin bir farklılık gösterdiği görülür. Bu bulgulara göre 10. sınıf öğrencilerinin cinsiyeti ile spor dalı tercihleri arasında bir ilişki bulunmaktadır.

Çözüm açıklaması:
Toplanan örnek veriler iki yönlü sıklık tablosuna yerleştirilmiş, cinsiyet değişkenine göre koşullu göreli sıklıklar hesaplanmış ve veriler araştırma sorusu doğrultusunda analiz edilmiştir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 138 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 140 →