10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 132 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

a) Değerlendirmenin Dayanağı:
Grafikteki sütun yüksekliklerine (sıklık/kişi sayısı) bakıldığında, 18-25 yaş grubunda teknoloji (60 kişi) ve giyim (40 kişi) tercihleri ilk sıralardadır. Yaş grubu ilerledikçe (51+ grubunda) teknoloji (10 kişi) ve giyim (10 kişi) harcamaları azalırken; sağlık (60 kişi) ve gıda (36-50 yaş grubunda 50 kişi) sütunları yüksek değerlere ulaşmaktadır. İşletmeci, yaş gruplarındaki bu mutlak kişi sayılarının artış ve azalış eğilimlerini göz önüne alarak değerlendirmede bulunmuştur.

b) Tespit Edilen Hatalar ve Yanlılıklar:

  1. Mutlak Sayı - Göreli Oran Yanılgısı: Her yaş grubundaki toplam müşteri sayısı farklı olabilir. Yüzdesel (göreli sıklık) dağılım yerine yalnızca mutlak kişi sayıları üzerinden yorum yapılmaldır.
  2. Hatalı Genelleme: Gıda alışverişi yaş arttıkça sürekli artmamaktadır. Gıda kategorisindeki kişi sayısı 36-50 yaş aralığında 50 kişi ile zirve yapmış, 51+ yaş grubunda ise 30 kişiye düşmüştür.
  3. Eşit Olmayan Yaş Aralıkları: Yaş gruplarının aralıkları eşit değildir (18-25: 8 yıl, 26-35: 10 yıl, 36-50: 15 yıl, 51+: açık uçlu). Bu durum grup büyüklüklerini etkileyerek veri karşılaştırmasında sapmaya yol açabilir.

c) Gerekçeli Doğru Değerlendirme:
Grafik verilerine göre “yaş arttıkça teknoloji ve giyim alışverişi yapan kişi sayısı genel olarak azalmakta, 51+ yaş grubunda ise sağlık ürünleri öne çıkmaktadır” ifadesi doğrudur. Ancak gıda alışverişi yaş arttıkça sürekli artmamakta, orta yaş grubunda (36-50) en yüksek seviyeye ulaşıp ileri yaş grubunda azalmaktadır. Sağlıklı bir çıkarım için her yaş grubunun kendi içindeki harcama oranları (yüzdelik dağılımları) esas alınmalıdır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

a) Çıkarımın Dayanağı:
İki yönlü tablo incelendiğinde, grup hâlinde çalışan 100 öğrenciden 80’i başarılı olmuştur (başarı oranı %80). Bireysel çalışan 100 öğrenciden ise 50’si başarılı olmuştur (başarı oranı %50). Okul yönetimi, grup hâlinde çalışan öğrencilerin başarı oranının (%80) bireysel çalışanlara (%50) göre belirgin şekilde yüksek olmasını çıkarımına dayanak yapmıştır.

b) Tespit Edilen Hatalar ve Yanlılıklar:

  1. Nedensellik Yanılgısı: Çalışma yöntemi ile sınav başarısı arasında bir ilişki (korelasyon) bulunması, grup çalışmasının başarıyı doğrudan sağladığı (nedensellik) anlamına gelmez.
  2. Karıştırıcı Değişkenlerin Göz Ardı Edilmesi: Öğrencilerin ön bilgi düzeyleri, konuları anlama seviyeleri, ders çalışma süreleri ve motivasyonları gibi başarıyı etkileyen diğer değişkenler kontrol edilmemiştir.
  3. Seçilim Yanlılığı (Selection Bias): Öğrenciler çalışma yöntemlerine rastgele atanmamış, yöntemi kendileri seçmiştir. Zaten derslerinde başarılı olan öğrenciler grup çalışmasını tercih etmiş olabilir.

c) Gerekçeli Doğru Değerlendirme:
Veriler doğrudan “grup çalışmasının başarıyı artırdığını” söylemek için yeterli değildir. Doğru çıkarım şu şekilde ifade edilmelidir: “Araştırmaya katılan öğrenciler arasında grup hâlinde çalışanların başarı oranı (%80), bireysel çalışanların başarı oranından (%50) daha yüksektir. Ancak başarının temel sebebinin çalışma yöntemi olup olmadığını doğrulamak için öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri ve çalışma süreleri gibi diğer değişkenlerin de kontrol edildiği araştırmalar yapılmalıdır.”


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 131 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 133 →