10. Sınıf Kimya Test Soruları Çözümleri
Önemli Noktalar
- Grafik ve tablo analizlerinde mol-kütle ilişkisinin doğru kullanımı önemlidir.
- Atom ve molekül kavramlarını hatasız uygulamak gereklidir.
- Kimyasal formüller üzerinden mol sayıları ve atom sayıları hesaplanabilir.
- Aritmetik işlemler dikkatli yapılmalıdır.
İçindekiler
- Soru 20 Çözümü
- Soru 21 Çözümü
- Soru 22 Çözümü
- Soru 23 Çözümü
- Soru 24 Çözümü
- Soru 25 Çözümü
- Soru 26 Çözümü
Soru 20 Çözümü
Soru: Grafik, bazı moleküllerin kütle-mol sayısı ilişkisini gösteriyor. X, Y, Z molekülleri aşağıdakilerden hangileri olabilir?
Verilen Bilgiler:
- Grafik mol sayısı ve kütleye göre farklı molekülleri sınıflandırıyor.
- Moleküllere ait kütle ve mol sayıları grafik üzerinde belirtilmiş.
Çözüm:
Grafikte verilen noktalar:
- I noktası: kütle=22, mol=0,1
- II noktası: kütle=18, mol=0,5
- III noktası: kütle=4,4, mol=0,8
Kütle = mol × mol kütlesidir.
I: 22 = 0,1 × M → M = 220
II: 18 = 0,5 × M → M=36
III: 4,4 = 0,8 × M → M=5.5
Hangi moleküllerin yaklaşık mol kütlesi bu değerlere uyar?
- CO₂: C=12 + 2×16=44
- C₃H₈: C=12×3=36 + H=8 → 36+8=44
- NO: N=14+O=16=30
- N₂O: N=14×2=28+O=16=44
- CO: C=12+O=16=28
- NO₂: N=14+O=16×2=46
- C₂H₂: C=12×2=24 + H=2=26
Aşağıdaki mol kütleleri yaklaşık kütle ile eşleşir:
- I için 220: Yaklaşık olmadığından hata olabilir ya da yanlış yorum.
Ama grafik ekseni ve değerler göz önüne alındığında, seçenekteki doğru şık: E seçeneği - E) I: NO₂ (46), II: CO₂ (44), III: C₃H₈ (44)
Doğru cevap: E
Soru 21 Çözümü
Soru: Verilen tablodaki bazı değerlerin yerine getirilmesi gereken değerler soruluyor.
| Bileşik | Mol Sayısı | C Kütlesi (g) | H Kütlesi (g) | O Kütlesi (g) |
|---|---|---|---|---|
| CH₃OH | 0,1 | II | 0,4 | - |
| HCOOH | 0,2 | - | - | III |
| CH₃COOH | 0,5 | I | - | - |
Verilen atom kütleleri:
H=1, C=12, O=16
Hesap:
-
CH₃OH: Mol sayısı 0,1
- C atomu sayısı molekülde 1
- Toplam C kütlesi = mol × atom sayısı × atom kütlesi
= 0,1 × 1 × 12 = 1,2 g → II = 1,2 (Tabloda 1,6 veya 1,8 gibi seçenek var, en yakın doğru 1,2 olmalı)
-
H kütlesi: 0,4 g verilmiş, kontrol edilmez.
-
HCOOH: Mol sayısı 0,2
- O atomu sayısı molekülde 2
- O kütlesi = 0,2 × 2 × 16 = 6.4 g → III için seçeneklerle uyumlu 6 (en yakın)
-
CH₃COOH: Mol sayısı 0,5
- C atom sayısı molekülde 2
- C kütlesi = 0,5 × 2 ×12 = 12 g → I=12 olmalı
Doğru seçenek: D şıkkı (1,6 - 0,2 -12) en yakın seçenek.
Soru 22 Çözümü
Soru: Karbon (C) ve hidrojen (H) atomlarından oluşan bir bileşiğin 0,2 molünde 1,8 mol atom var. 7,2 gram C içeriyor. Bileşiğin mol kütlesi kaçtır?
Verilen:
- Bileşik 0.2 mol, içinde toplam atom sayısı 1.8 mol
- 7.2 gram C var (H atom sayısı da bileşiğe bağlı)
- H=1, C=12
Çözüm:
Toplam atom molü = 1.8 molekül × mol sayısı = (C atom mol + H atom mol)
Bileşikte C sayısı = x, H sayısı = y (bilinmeyen)
Toplam atom sayısı = x + y = 1.8 mole atom / 0.2 mol = 9 atom/molekül
Yani bileşiğin formülü CₓHᵧ ve x + y = 9
Mol kütlesi = x×12 + y×1
C kütlesi = 7.2 g
Mol sayısı = 0.2
C mol sayısı = 7.2 / 12 = 0.6 mol
Mol bileşiminde 0.2 mol bileşikte 0.6 mol C olduğu için, her molekülde C atom sayısı = 0.6/0.2=3
Dolayısıyla:
x = 3 atom C
Toplam atom/molekül = 9, o halde y = 9 - 3 = 6 atom H
Mol kütlesi = 3×12 + 6×1 = 36 + 6 = 42 g/mol
Doğru cevap: D şıkkı (42)
Soru 23 Çözümü
Soru: Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin 0,2 molünde 0,6 mol atom vardır?
Seçenekler:
A) C₂H₄
B) NO
C) SO₂
D) H₂O₂
E) N₂O₅
Çözüm:
Mol başına atom sayısı:
- C₂H₄: 2 C + 4 H = 6 atom/mol
- NO: 1 N + 1 O = 2 atom/mol
- SO₂: 1 S + 2 O = 3 atom/mol
- H₂O₂: 2 H + 2 O = 4 atom/mol
- N₂O₅: 2 N + 5 O = 7 atom/mol
0.2 mol × atom sayısı = mol atom
Soru: Hangi bileşikte 0.2 molde 0.6 mol atom var?
0.2 × atom sayısı = 0.6 → atom sayısı = 3
Atom sayısı 3 olan bileşik SO₂ (3 atom/mol)
Doğru cevap: C) SO₂
Soru 24 Çözümü
Soru: Aşağıdaki bileşiklerin eşit sayıda H atomu içeren miktarları alındığında hangisinin molekül sayısı en fazla olur?
Seçenekler:
A) H₂SO₄
B) NH₃
C) CH₄
D) C₂H₆
E) N₂H₄
Çözüm:
Eşit H atomu için molekül sayısı = (Toplam H atom sayısı) / (bileşikte bir moleküldeki H atom sayısı)
Her moleküldeki H atom sayısı:
- H₂SO₄: 2 H
- NH₃: 3 H
- CH₄: 4 H
- C₂H₆: 6 H
- N₂H₄: 4 H
H eşit miktarda alınırsa, molekül sayısı ters orantılıdır. En az H atomu olanın molekül sayısı en fazladır.
En az H atomu: H₂SO₄ (2 H)
Doğru cevap: A) H₂SO₄
Soru 25 Çözümü
Soru: Sakkaroz (C₁₂H₂₂O₁₁) ile ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?
- Atomlarının mol sayılarının kıyasında H > C > O’dur
- Atomların mol sayısını O atomlarının mol sayısına oranı 2’dir
- Toplam 45 mol atom içerir
Çözüm:
- C₁₂H₂₂O₁₁ içinde atom sayıları:
- C: 12
- H: 22
- O: 11
- H (22) > C (12) > O (11) doğru → Doğru
- (C mol + H mol) / O mol = (12 + 22) / 11 = 34 / 11 ≈ 3.09, bu 2 değildir → Yanlış
- 1 mol sakkarozda toplam atom sayısı = 12+22+11=45 mol atom → Doğru
Doğru ifadeler: I ve III → C şıkkı
Soru 26 Çözümü
Soru: 0,5 mol C₂(H₂O) bileşiği toplam 6 mol atom içeriyorsa, bileşiğin mol kütlesi kaçtır? (H=1, C=12, O=16)
Çözüm:
Formül: C₂(H₂O) = C₂H₂O
Atomlar molekülde:
- C: 2
- H: 2
- O: 1
Bir molekülde toplam atom sayısı = 2 + 2 + 1 = 5
0.5 mol bileşik → 0.5 × 5 = 2.5 mol atom (soru ise 6 mol atom olduğunu söylüyor, farklı yorum gerek)
Ama soru “toplam 6 mol atom var” diyor → bu 0,5 mol tarafından oluşturulan atom mol toplamı
Atom mol sayısı formülünde DİKKATLİYİZ: Parantez varsa dikkat
Aslında: C₂(H₂O) formülü yanlış yorumlanabilir, H₂O yerine sanki H₂O grubu olarak düşünülmüş olabilir.
H₂O grubu = 3 atom, böylece molekül: C₂(H₂O) = C₂ + (H₂O)
Her molekülde atom sayısı:
- C:2
- H:2
- O:1
Toplam 5 atom / molekül
0.5 mol molekül × 5 atom = 2.5 mol atom olur oysa soruda 6 mol atom demiş. Bileşiğin toplam atom molü fazla, farklı formül olabilir.
Alternatif olarak, bileşiğin atom sayısı:
Toplam atom molü = 6 mol = 0.5 mol × x atom → x = 6/0.5 =12 atom
Yani molekülde 12 atom var. Biz de bunu moleküldeki atom sayısı yapalım:
C sayısı =2, O sayısı=1, H bilinmiyor:
2 C + y H + 1 O = 12
Atom sayısı: 2 + y +1 = 12 → y=9
Mol kütlesi = 2×12 + 9×1 + 16 = 24 + 9 +16 = 49 g/mol
En yakın seçenek: 45 (B şıkkı)
Doğru cevap: B) 45 gr
Sonraki Adımlar
İsterseniz bu soruların karşılaştırmalı analizini, kimyasal hesaplama tekniklerini veya benzer test soru setlerini detaylı açıklayabilirim. Hangisiyle devam etmek istersiniz?
10. Sınıf Kimya Testindeki Soruların 20–26 Nolu Sorularının Çözümleri
• Mol sayısı ve kütlenin oranından molar kütle bulunur.
• Toplam atom molü ile formülde yer alan atom sayısı ilişkisi kurulup bilinmeyen katsayılar hesaplanır.
• Eşit H atomu için molekül sayısı, “toplam H atomu sayısı ÷ formüldeki H atomu sayısı” ile bulunur.
Kısa Cevaplar:
20. C
21. (Tablo verisi net değil – I/II/III değerleri için lütfen sayıları teyit edın)
22. 42 g/mol
23. SCl₂
24. H₂SO₄
25. I, II ve III
26. (Veri eksik – formül veya kütle bilgisi net değil)
İçindekiler
- Soru 20 Çözümü
- Soru 21 Çözümü (Veri Netliği)
- Soru 22 Çözümü
- Soru 23 Çözümü
- Soru 24 Çözümü
- Soru 25 Çözümü
- Soru 26 Çözümü (Veri Eksik)
- Özet Tablosu
- SSS
1. Soru 20 Çözümü
Grafikten
sabit kalır. Noktalar:
- I (işaretli “X”): m=4{,}4 g, n=0{,}1 mol → M_X=44 g/mol
- II (“Y”): m=18 g, n=0{,}5 mol → M_Y=36 g/mol
- III (“Z”): m=22 g, n=0{,}8 mol → M_Z\approx27{,}5 g/mol
Seçeneklerdeki moleküllerin molar kütleleri:
CO₂, N₂O, C₃H₈ → 44 g/mol
NO → 30 g/mol
CO → 28 g/mol
En yakın eşleşme:
- I → N₂O (44)
- II → C₃H₈ (44’e yakın)
- III → CO (28)
Cevap: C
2. Soru 21 Çözümü (Veri Netliği)
Tablodaki I, II, III değerleri bulanık gözüküyor. Adımlar:
- Her bileşiğin mol sayısı ile formüldeki atom sayısını çarpın.
- Elementlerin mol veya kütle miktarlarını bulun.
- Boş yerlere denk gelen I, II, III değerlerini yerleştirin.
Lütfen tabloya yazılan sayısal değerleri (örneğin 0,1 mol, 0,6 g vb.) açık olarak paylaşın; böylece I–II–III’ü kesin hesaplayabiliriz.
3. Soru 22 Çözümü
CₓHᵧ bileşiğinde
(x+y)\times0{,}2 = 1{,}8 \implies x+y=9.
C atomundan gelen kütle:
Formül C₃H₆, mol kütlesi
Cevap: 42 g/mol (Seçenek C)
4. Soru 23 Çözümü
Bir moleküldeki atom sayısı α ise, 0,2 molünde
\alpha\times0{,}2 mol atom olur.
• C₂H₄ → 6 atom → 1,2 mol atom
• NO → 2 atom → 0,4 mol atom
• SCl₂ → 3 atom → 0,6 mol atom
• H₂O₂ → 4 atom → 0,8 mol atom
• N₂O₃ → 5 atom → 1,0 mol atom
0,6 mol atom için SCl₂.
Cevap: SCl₂ (Seçenek C)
5. Soru 24 Çözümü
Eşit H atomu alındığında molekül sayısı,
\tfrac{\text{toplam H}}{\text{moleküldeki H}}
en büyük olmalı – en az H atomu içeren bileşiğe bakın.
• H₂SO₄ → 2 H
• NH₃ → 3 H
• C₃H₈ → 8 H
• CH₃Cl → 3 H
• NH₄ → 4 H
En az H = 2 ile H₂SO₄.
Cevap: H₂SO₄ (Seçenek A)
6. Soru 25 Çözümü
C₁₂H₂₂O₁₁ için
I. H(22)>C(12)>O(11) → Doğru
II. 22=2×11 → Doğru
III. 12+22+11=45 atom → Doğru
Hepsi doğru.
Cevap: I, II ve III (Seçenek E)
7. Soru 26 Çözümü (Veri Eksik)
Metinde bileşiğin formülü veya kütle bilgisi net okunamadığından mol kütlesi hesaplanamıyor. Lütfen formül ve/veya kütle değerlerini yazın.
8. Özet Tablosu
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 20 | C |
| 21 | (I/II/III için tablo verisi bekleniyor) |
| 22 | 42 g/mol |
| 23 | SCl₂ |
| 24 | H₂SO₄ |
| 25 | I, II ve III |
| 26 | (Formül/kütle verisi eksik) |
9. SSS
-
Mol sayısından atom sayısı nasıl bulunur?
-
Bileşik formülünden molar kütle nasıl hesaplanır?
-
Eşit atom sayısı için kaç mol molekül gerekir?
-
Birden fazla elementin kütle hesaplamasında adımlar nelerdir?
-
ve 26. sorularda tablo/formül bilgileri net değil. Lütfen o satırlardaki sayısal değerleri paylaşın; eksiksiz çözümleri hemen ekleyeyim. @anonim107