Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Pistonlu ve gaz türbinli motorlarda gazların basınç (P), hacim (V), sıcaklık (T) ve madde miktarı (n) gibi özelliklerinde değişimler meydana gelir.
Örnek araştırma soruları:
- Gazın sıcaklığı arttıkça kap kapalıyken uyguladığı basınç artar mı?
- Gaz miktarı sabit tutulduğunda hacmin küçülmesi gaz basıncını nasıl etkiler?
- Gaz miktarı artırıldığında sabit basınçlı bir kapta hacim nasıl değişir?
Çözüm kontrolü: Gazların davranışını tanımlayan temel nicelikler (basınç, hacim, sıcaklık, mol miktarı) dikkate alınarak araştırma soruları oluşturulmuştur.
Soru 2
Kısa cevap
Katı ve sıvılar yer çekimi etkisi ve kütlelerinden dolayı yalnızca temas ettikleri alt yüzeye basınç uygularken; gazlar hem kütleleri hem de taneciklerinin sürekli ve rastgele hareketi (çarpışmaları) nedeniyle içinde bulundukları kabın tüm yüzeylerine her yönde basınç uygular. Ayrıca gazlar katı ve sıvılardan farklı olarak yüksek oranda sıkıştırılabilir.
Çözüm kontrolü: Katı, sıvı ve gaz basıncının nedenleri (ağırlık ve tanecik hareketleri) karşılaştırarak açıklanmıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- 1. Hipotez (Basınç-Hacim): Sabit sıcaklık ve madde miktarında, bir gazın hacmi azaldıkça basıncı artar.
- 2. Hipotez (Sıcaklık-Hacim): Sabit basınç ve madde miktarında, bir gazın sıcaklığı arttıkça hacmi artar.
- 3. Hipotez (Sıcaklık-Basınç): Sabit hacim ve madde miktarında, bir gazın sıcaklığı arttıkça basıncı artar.
- 4. Hipotez (Madde Miktarı-Hacim): Sabit sıcaklık ve basınçta, bir gazın madde miktarı (mol sayısı) arttıkça hacmi artar.
Çözüm kontrolü: İstenen dört temel gaz değişkeni çifti için nedensellik belirten hipotez cümleleri kurulmuştur.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
-
1. Hipotez (Basınç - Hacim):
- Bağımlı değişken: Basınç
- Bağımsız değişken: Hacim
- Kontrol değişkenleri: Sıcaklık, madde miktarı
-
2. Hipotez (Sıcaklık - Hacim):
- Bağımlı değişken: Hacim
- Bağımsız değişken: Sıcaklık
- Kontrol değişkenleri: Basınç, madde miktarı
-
3. Hipotez (Sıcaklık - Basınç):
- Bağımlı değişken: Basınç
- Bağımsız değişken: Sıcaklık
- Kontrol değişkenleri: Hacim, madde miktarı
-
4. Hipotez (Madde Miktarı - Hacim):
- Bağımlı değişken: Hacim
- Bağımsız değişken: Madde miktarı
- Kontrol değişkenleri: Basınç, sıcaklık
Çözüm kontrolü: Etki eden faktör bağımsız, etkilenen faktör bağımlı, sabit tutulan nicelikler kontrol değişkeni olarak doğru sınıflandırılmıştır.
Soru 5
Kısa cevap
Karekod okutularak dijital simülasyon ortamına erişilir ve ilgili arayüzden “Kanunlar” sekmesi seçilerek interaktif deney alanına geçiş yapılır.
Çözüm kontrolü: Yönlendirmedeki işlem adımları sırasıyla ifade edilmiştir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Aşama: Sıcaklık ve madde miktarı simülasyon panelinde sabitlenir.
- Aşama: Piston yardımıyla kabın hacmi kademeli olarak değiştirilir (bağımsız değişken).
- Aşama: Her hacim değerinde basınç göstergesindeki değişim okunur ve tabloya yazılır (bağımlı değişken).
- Aşama: Veriler karşılaştırılarak 1. hipotezin doğruluğu test edilir.
Çözüm kontrolü: Bilimsel yöntem adımlarına uygun, grup çalışmasını ve veri toplamayı içeren mantıksal bir deney planı oluşturulmuştur.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Örnek Basınç-Hacim deneyi gözlem kaydı:
- Hacim 20\text{ L} iken Basınç = 1{,}0\text{ atm}
- Hacim 10\text{ L}'ye düşürüldüğünde Basınç = 2{,}0\text{ atm}
- Hacim 5\text{ L}'ye düşürüldüğünde Basınç = 4{,}0\text{ atm}
Sonuç: Bağımsız değişken olan hacim azaldıkça, bağımlı değişken olan basınç ters orantılı olarak artmaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 85 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 87 →