Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Solunum tepkimelerinde kütlenin korunumu kanunu gereğince tepkimeye giren ve tepkime sonucunda oluşan maddelerin atom türü ve sayısı eşit olmalıdır.
- Oksijenli Solunum Denkleştirilmesi:
- Girenlerde 6 C, 12 H, 6 O vardır.
- Karbon denkliği için \text{CO}_2 katsayısı 6 yapılır (6\text{CO}_2).
- Hidrojen denkliği için \text{H}_2\text{O} katsayısı 6 yapılır (6\text{H}_2\text{O}).
- Ürünlerde toplam 6 \times 2 + 6 \times 1 = 18 O atomu oluşur. Glikozda 6 O atomu bulunduğundan geriye kalan 12 O atomu için \text{O}_2 katsayısı 6 olur.
Denkleştirilmiş Denklem:
\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + 6\text{O}_2 \rightarrow 6\text{CO}_2 + 6\text{H}_2\text{O} + \text{enerji}
- Oksijensiz Solunum (Etil Alkol Fermentasyonu) Denkleştirilmesi:
- Hidrojen eşitliği için \text{C}_2\text{H}_5\text{OH} katsayısı 2 yapılır (2 \times 6 = 12 H).
- Karbon eşitliği için 6 - (2 \times 2) = 2 C atomu kalır, \text{CO}_2 katsayısı 2 olur.
- Oksijen sayıları kontrol edildiğinde girenlerde 6 O, ürünlerde 2 \times 1 + 2 \times 2 = 6 O bulunur.
Denkleştirilmiş Denklem:
\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 \rightarrow 2\text{C}_2\text{H}_5\text{OH} + 2\text{CO}_2 + \text{enerji}
- Oksijensiz Solunum (Laktik Asit Fermentasyonu) Denkleştirilmesi:
- Glikoz molekülü (\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6), laktik asit molekülünün (\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_3) tam 2 katı kadar atom içerir.
- Laktik asidin katsayısı 2 yapılır.
Denkleştirilmiş Denklem:
\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 \rightarrow 2\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_3 + \text{enerji}
Kısa cevap
- Oksijenli solunum: \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + 6\text{O}_2 \rightarrow 6\text{CO}_2 + 6\text{H}_2\text{O} + \text{enerji}
- Etil alkol solunumu: \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 \rightarrow 2\text{C}_2\text{H}_5\text{OH} + 2\text{CO}_2 + \text{enerji}
- Laktik asit solunumu: \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 \rightarrow 2\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_3 + \text{enerji}
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Biyodizelin oluşum ve yanma tepkimeleri kütlenin korunumu kanunu çerçevesinde incelendiğinde atom sayılarında tutarsızlıklar olduğu görülür:
- Biyodizel Oluşum Tepkimesinin Denkleştirilmesi:
- Yağ esteri (trigliserit) molekülünde 3 adet ester grubu yer alır. Yapıdaki tüm ester gruplarının biyodizele dönüşebilmesi için 3 molekül metanol (\text{CH}_3\text{OH}) harcanır ve 1 molekül gliserol ile 3 molekül biyodizel (metil ester) oluşur.
- Girenlerdeki metanolün katsayısı 3, üründeki biyodizelin katsayısı 3 yapılarak denklem eşitlenir.
Denkleştirilmiş Denklem:
Yağ esteri + 3\text{CH}_3\text{OH} \xrightarrow{\text{katalizör}} \text{Gliserol} + 3\text{CH}_3-\text{O}-\text{C}(=\text{O})-\text{C}_{17}\text{H}_{33}
- Biyodizelin Yanma Tepkimesinin Denkleştirilmesi (\text{C}_{19}\text{H}_{36}\text{O}_2):
- Karbon denkliği: 19 C için ürün tarafına 19\text{CO}_2 yazılır.
- Hidrojen denkliği: 36 H için ürün tarafına 18\text{H}_2\text{O} yazılır.
- Oksijen denkliği: Ürünlerde toplam 19 \times 2 + 18 \times 1 = 56 O atomu bulunur. Biyodizelde 2 O atomu olduğu için girenlerdeki oksijen gazından 56 - 2 = 54 O atomu gelmelidir. Buradan \text{O}_2 katsayısı 54 / 2 = 27 olur.
Denkleştirilmiş Denklem:
\text{C}_{19}\text{H}_{36}\text{O}_2 + 27\text{O}_2 \rightarrow 19\text{CO}_2 + 18\text{H}_2\text{O}
Kısa cevap
- Biyodizel oluşumu: 1 Yağ esteri + 3\text{CH}_3\text{OH} \xrightarrow{\text{katalizör}} 1\text{ Gliserol} + 3\text{ Biyodizel}
- Biyodizel yanması: \text{C}_{19}\text{H}_{36}\text{O}_2 + 27\text{O}_2 \rightarrow 19\text{CO}_2 + 18\text{H}_2\text{O}
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 65 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 67 →