10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 26 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

  1. düzenekte oluşan kabarcıklar sıvının kaynaması sonucu açığa çıkan su buharıdır (fiziksel değişim). 2. düzenekte ise sodyum bikarbonatın ısı etkisiyle ayrışması sonucu açığa çıkan karbondioksit gazıdır (kimyasal tepkime).

Çözüm açıklaması

  • 1. Düzenek: Sirke asidinin çözeltisi ısıtıldığında sıvı su, gaz fazına geçerek kaynama kabarcıkları oluşturur. Denklemde gaz çıkışı gösterilmemiştir, gerçekleşen olay fiziksel durum değişimidir.
  • 2. Düzenek: 2\text{NaHCO}_3(k) + \text{H}_2\text{O}(s) \xrightarrow{\text{Isı}} \text{Na}_2\text{CO}_3(\text{suda}) + 2\text{H}_2\text{O}(s) + \text{CO}_2(g) tepkimesi uyarınca yapıda oluşan \text{CO}_2 gazı kabarcıklar hâlinde sistemden uzaklaşır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

  • 1. Düzenek: Sirke asidi su ortamında iyonlarına ayrışır (\text{CH}_3\text{COO}^- ve \text{H}_3\text{O}^+). Bağ kopması ve yeni madde oluşumu sınırlıdır; taneciklerin kimlik yapısı değişmez.
  • 2. Düzenek: Isı etkisiyle sodyum bikarbonat moleküllerindeki kimyasal bağlar kopar. Atomlar yeniden düzenlenerek sodyum karbonat, su ve karbondioksit moleküllerini oluşturur. Bu olay bağların kopup yeni bağların oluştuğu kimyasal bir değişimidir.

Çözüm açıklaması

Kimyasal tepkimelerde atom türü ve sayısı korunurken atomlar arası bağlar kopar ve yeni bağlar kurulur. 2. düzenekte yeni kimyasal türler (\text{CO}_2, \text{Na}_2\text{CO}_3) meydana geldiği için tanecikler yeniden düzenlenmiştir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Ateş böceklerinin ışık yayması (Biyolüminesans): Vücutlarındaki lüsiferin maddesinin oksijenle tepkimeye girerek ışık oluşturması.
  2. Deniz yakamozları: Denizdeki mikroorganizmaların fiziksel etkiyle uyarıldığında kimyasal tepkime sonucu mavi-yeşil ışık saçması.
  3. Magnezyum şeridin yanması veya havai fişek patlamaları: Kimyasal tepkime sırasında dışarıya parlak ışık ve ısı yayılması.

Çözüm açıklaması

Luminol tepkimesindeki gözlemlenebilir kanıt ışık yayılmasıdır (lüminesans). Verilen örneklerde de kimyasal tepkime sonucunda açığa çıkan enerji ışık biçiminde dışarı aktarılır.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Tepkime öncesi tanecikler (Çizim tanımı): 1 adet hidrazin molekülü [2 Azot (N) atomuna bağlı 4 Hidrojen (H) atomu].
  • Tepkime sonrası tanecikler (Çizim tanımı): 1 adet Azot molekülü (N_2, ikili N atomu) ve 2 adet Hidrojen molekülü (2 H_2, ikişerli H atomları).
  • Açıklama: \text{N}_2\text{H}_4(s) \rightarrow \text{N}_2(g) + 2\text{H}_2(g) tepkimesinde hidrazin molekülündeki N-H bağları kopar. Azot atomları kendi arasında üçlü bağ kurarak \text{N}_2 gazını, hidrojen atomları tekli bağ kurarak \text{H}_2 gazını oluşturur. Atom türü ve sayısı korunmuş, bağ yapısı değişmiştir.

Çözüm açıklaması

Kutu içine tepkime öncesinde 1 adet \text{N}_2\text{H}_4 kümesi, tepkime sonrasında ise 1 adet \text{N}_2 çifti ve 2 adet \text{H}_2 çifti çizilerek taneciklerin yeniden düzenlendiği gösterilmelidir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 25 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 27 →