Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Farklı katıların 100 g suda çözünen miktarlarının farklı olmasının nedenlerine ait ölçütler şunlardır:
- Maddenin Cinsi ve Yapısı: Çözünen ve çözücü tanecikleri arasındaki kimyasal türler arası etkileşimlerin gücü.
- Sıcaklık: Katıların sıvılaşma ve çözünme süreçlerinde sıcaklığın çözünürlük sınırına olan etkisi.
- Çözücü-Çözünen Uyumu: Polar maddelerin polar çözücülerde, apolar maddelerin apolar çözücülerde iyi çözünmesi ilkemize dayanan yapısal benzerlik.
Çözüm kontrolü: Çözünen katının tanecik yapısı ile su molekülleri arasındaki çekim kuvveti her madde için farklı olduğundan 100 g suda çözünen madde miktarları değişkenlik gösterir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
- Deneyin Adı: Katı Maddelerin Suda Çözünürlük Limitlerinin Belirlenmesi
- Malzemeler: 100 g saf su içeren beherglaslar, yemek tuzu (NaCl), şeker (C_{12}H_{22}O_{11}), hassas terazi, baget, termometre.
- Güvenlik Önlemleri: Koruyucu gözlük ve önlük kullanılmalıdır. Kimyasal maddelerin tadına bakılmamalı, deney sonrası eller yıkanmalıdır.
- Deneyin Yapılışı:
- 25^\circ\text{C} sıcaklıkta iki ayrı behere 100 g saf su konulur.
- Birinci behere çökelti oluşana kadar kademeli olarak yemek tuzu eklenip bagetle karıştırılır.
- Çökelmenin başladığı anda çözünen toplam katı kütlesi belirlenir.
- Aynı adımlar şeker katısı için de tekrarlanır.
Çözüm kontrolü: Sabit sıcaklık ve basınçta sabit miktarda çözücüye doygunluk sınırına ulaşılana kadar katı eklenerek maksimum çözünme kapasitesi test edilir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney verilerine göre örnek tablo doldurma:
- 1. Satır: Katı madde: Yemek tuzu (NaCl) | Eklenen katı miktarı: 40\text{ g} | Çökelme durumu: Çökelme var (4\text{ g} dibe çöktü) | Çözünen katı: 36\text{ g} / 100\text{ g su}
- 2. Satır: Katı madde: Çay şekeri (C_{12}H_{22}O_{11}) | Eklenen katı miktarı: 210\text{ g} | Çökelme durumu: Çökelme var (6\text{ g} dibe çöktü) | Çözünen katı: 204\text{ g} / 100\text{ g su}
Çözüm kontrolü: Eklenen toplam katı miktarından çözünmeyip dibe çöken katı miktarı çıkarılarak 100\text{ g} suda çözünen net miktar bulunur.
Soru 4
Kısa cevap
Çözünürlük; belirli bir sıcaklık ve basınçta 100\text{ g} suyun çözebileceği maksimum katı madde miktarıdır.
Çözüm kontrolü: Çözeltinin doygunluğa ulaştığı ve fazladan eklenen katının dibe çökmeye başladığı sınır değer o maddenin çözünürlüğünü verir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
- Yapılan Çözünürlük Tanımı: Deney gözlemlerine dayanarak belirli sıcaklıkta 100\text{ g} suda çözünebilen en fazla katı madde miktarı olarak tanımlanmıştır.
- Bilimsel Çözünürlük Tanımı: Belirli sıcaklık ve basınçta, 100\text{ g} (veya 100\text{ mL}) çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır (doygun çözeltideki çözünen miktarı).
- Tanımların Karşılaştırılması: Deneydeki tanım yalnızca katı çözünenler ve su çözücüsü ile sınırlıyken; bilimsel tanım gaz, sıvı ve katı tüm maddeleri ve farklı çözücü türlerini kapsayan genel bir ifadedir.
Çözüm kontrolü: Bilimsel tanım çözücünün ve çözünenin fiziksel hâlinden bağımsız olarak sıcaklık ve basınç sabitliği altındaki maksimum çözünme kapasitesini ifade eder.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 180 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 182 →