Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Maddelerin birbiri içinde çözünmesi veya çözünmemesi, çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki etkileşim türlerine ve polarite (kutupsallık) benzerliğine bağlıdır.
Olası Çözünme/Çözünmeme Nedenleri Tablosu:
- Kanıt kartı 1 (H_2O - NaCl): Çözünür. Su polar bir çözücü, yemek tuzu ise iyonik bir bileşiktir. İyon-dipol etkileşimi sayesinde çözünme gerçekleşir.
- Kanıt kartı 2 (H_2O - C_{12}H_{22}O_{11}): Çözünür. Su ve çay şekeri polar moleküler yapıdadır. Dipol-dipol ve hidrojen bağları oluşturarak çözünürler.
- Kanıt kartı 3 (H_2O - I_2): Çözünmez. Su polar, iyot ise apolar moleküler yapıdadır. Tanecikler arası etkileşim yetersizdir.
- Kanıt kartı 4 (C_6H_6 - I_2): Çözünür. Benzen ve iyot apolar yapılıdır. London kuvvetleri etkisiyle apolar-apolar etkileşimi gerçekleşir.
- Kanıt kartı 5 (C_6H_6 - C_{12}H_{22}O_{11}): Çözünmez. Benzen apolar, çay şekeri polar yapıda olduğu için etkileşim yetersiz kalır.
- Kanıt kartı 6 (C_6H_6 - NaCl): Çözünmez. Benzen apolar bir çözücüdür, iyonik yapılı NaCl kristal örgüsünü kıracak güçlü etkileşimler oluşturamaz.
Soru 2
Kısa cevap
Maddelerin birbiri içinde çözünmesine ilişkin temel ölçütler şunlardır:
- Tanecik Yapısı ve Polarite: Polar maddeler polar veya iyonik maddeleri; apolar maddeler apolar maddeleri çözer (“Benzer benzeri çözer” ilkesi).
- Etkileşim Türü: Çözücü ile çözünen tanecikleri arasında oluşan çekim kuvvetlerinin (iyon-dipol, dipol-dipol, hidrojen bağı, London kuvvetleri), çözünenin kendi tanecikleri arasındaki çekim kuvvetlerini yenebilecek güçte olması gerekir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Çözücü ve Çözünen Yapısı Tablosu:
- Kanıt kartı 1 (H_2O - NaCl): Çözücü: Polar, moleküler | Çözünen: İyonik | Çözünme durumu: Çözünür
- Kanıt kartı 2 (H_2O - C_{12}H_{22}O_{11}): Çözücü: Polar, moleküler | Çözünen: Polar, moleküler | Çözünme durumu: Çözünür
- Kanıt kartı 3 (H_2O - I_2): Çözücü: Polar, moleküler | Çözünen: Apolar, moleküler | Çözünme durumu: Çözünmez
- Kanıt kartı 4 (C_6H_6 - I_2): Çözücü: Apolar, moleküler | Çözünen: Apolar, moleküler | Çözünme durumu: Çözünür
- Kanıt kartı 5 (C_6H_6 - C_{12}H_{22}O_{11}): Çözücü: Apolar, moleküler | Çözünen: Polar, moleküler | Çözünme durumu: Çözünmez
- Kanıt kartı 6 (C_6H_6 - NaCl): Çözücü: Apolar, moleküler | Çözünen: İyonik | Çözünme durumu: Çözünmez
Çıkarımlar:
- Polar bir çözücü (H_2O), iyonik (NaCl) ve polar moleküler (C_{12}H_{22}O_{11}) yapılı maddeleri çözerken; apolar moleküler (I_2) yapılı maddeleri çözmez.
- Apolar bir çözücü (C_6H_6), apolar moleküler (I_2) yapılı maddeleri çözerken; polar moleküler (C_{12}H_{22}O_{11}) ve iyonik (NaCl) yapılı maddeleri çözmez.
- Kimyadaki genel ilke uyarınca tanecikler arası etkileşim türleri benzer olan maddeler birbiri içinde çözünür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 157 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 159 →