Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Bir tepkime denkleminde girenler (reaktifler) tarafındaki her bir element atomunun toplam sayısı, ürünler tarafındaki aynı element atomunun toplam sayısına eşit ise tepkime denkleştirilmiştir.
Çözüm denetimi
Kütlenin korunumu kanununa göre kimyasal tepkimelerde atom türü ve sayısı korunur. Okun solundaki atom sayıları sağındaki atom sayılarına tam olarak eşit olduğunda denklem denkleştirilmiş olur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Karbon dioksit (CO_2) bileşiğindeki 2 sayısı bir alt simgedir (indis).
Çözüm denetimi
Bileşik formülünde atom sembolünün sağ alt tarafına yazılan sayılar alt simgedir ve bir moleküldeki o atomun sayısını gösterir. Formülün soluna yazılan sayılar ise katsayıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Katsayıyı değiştirmek tepkimeye giren veya oluşan maddenin miktarını (molekül/mol sayısını) değiştirir, maddenin kimyasal yapısını bozmaz. Alt simgeyi değiştirmek ise bileşiğin kimyasal formülünü ve türünü tamamen değiştirir.
Çözüm denetimi
Denkleştirme yapılırken bileşiklerin kimlik özellikleri korunduğu için alt simgeler asla değiştirilmez, sadece maddelerin önüne uygun katsayılar yazılır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Bileşiklerin ve elementlerin formülleri ile alt simgeleri kesinlikle değiştirilmemelidir.
- Sadece bileşik veya elementlerin önüne katsayı yazılabilir.
- Tepkimenin her iki tarafındaki atom türü ve toplam atom sayısı eşitlenmelidir.
- Genellikle en karmaşık yapılı bileşiğin katsayısı 1 kabul edilerek denkleştirmeye başlanır.
- Moleküler elementlerin katsayıları rasyonel sayı olabilir ancak bileşiklerin katsayıları tam sayı olmalıdır.
Çözüm denetimi
Bu kurallar kütlenin korunumu kanununa tam uyum sağlamak ve tepkimedeki maddelerin kimyasal yapılarını korumak için gereklidir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Denkleştirilmemiş Durumda Atom Sayıları:
- Girenler (LiOH + CO_2): Li: 1, O: 3, C: 1, H: 1
- Ürünler (Li_2CO_3 + H_2O): Li: 2, O: 4, C: 1, H: 2
Denkleştirme Adımı:
Lityum (Li) sayılarını eşitlemek için LiOH önüne 2 yazılır:
Denkleştirilmiş Durumda Tablo Verileri:
- Li: Girenler = 2, Ürünler = 2
- O: Girenler = 4 (2 \times 1 + 2), Ürünler = 4 (3 + 1)
- C: Girenler = 1, Ürünler = 1
- H: Girenler = 2, Ürünler = 2
Denkleştirilmiş tepkime denklemi: $$2LiOH + CO_2 \rightarrow Li_2CO_3 + H_2O$$
Çözüm denetimi
Her iki tarafta da 2 Li, 1 C, 2 H ve 4 O atomu bulunmaktadır. Atom sayıları eşitlenmiştir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Denkleştirilmemiş Durumda Atom Sayıları:
- Girenler (CaCO_3 + C_3H_6O_2): Ca: 1, O: 5, C: 4, H: 6
- Ürünler (Ca(C_3H_5O_2)_2 + CO_2 + H_2O): Ca: 1, O: 7, C: 7, H: 12
Denkleştirme Adımı:
Ürünlerde 2 tane propiyonat kökü (C_3H_5O_2) olduğundan propiyonik asit (C_3H_6O_2) önüne 2 yazılır:
Denkleştirilmiş Durumda Tablo Verileri:
- Ca: Girenler = 1, Ürünler = 1
- O: Girenler = 7 (3 + 4), Ürünler = 7 (4 + 2 + 1)
- C: Girenler = 7 (1 + 6), Ürünler = 7 (6 + 1)
- H: Girenler = 12 (2 \times 6), Ürünler = 12 (10 + 2)
Denkleştirilmiş tepkime denklemi: $$CaCO_3 + 2C_3H_6O_2 \rightarrow Ca(C_3H_5O_2)_2 + CO_2 + H_2O$$
Çözüm denetimi
Tepkimenin her iki tarafında 1 Ca, 7 C, 12 H ve 7 O atomu vardır. Kütlenin korunumu ilkesine göre denklem denkleşmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 136 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 138 →