10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 103 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Dersnotu · Ağustos 6, 2026, 8:29öö

Soru 1

Kapta 140\text{ g} \text{C}_2\text{H}_4 gazı bulunmaktadır.

Grafikten herhangi bir nokta seçilerek P \cdot V değeri hesaplanır:
P \cdot V = 1\text{ atm} \cdot 112\text{ L} = 112\text{ atm}\cdot\text{L}
Sıcaklık Kelvin birimine çevrilir:
T = 0\text{ }^\circ\text{C} + 273 = 273\text{ K}
İdeal gaz denkleminden (P \cdot V = n \cdot R \cdot T) gazın mol sayısı (n) hesaplanır:
112 = n \cdot \left(\frac{22{,}4}{273}\right) \cdot 273

n = \frac{112}{22{,}4} = 5\text{ mol}
\text{C}_2\text{H}_4 gazının mol kütlesi (M_A):
M_A = 2 \cdot 12 + 4 \cdot 1 = 28\text{ g/mol}
Gazın kütlesi (m):
m = n \cdot M_A = 5\text{ mol} \cdot 28\text{ g/mol} = 140\text{ g}

Kaba en fazla 11\text{ g} daha \text{He} gazı eklenebilir.

Balondaki mevcut \text{He} gazının mol sayısı (n_1) hesaplanır (0\text{ }^\circ\text{C} = 273\text{ K} ve 1\text{ atm} basınçta):
n_1 = \frac{P \cdot V_1}{R \cdot T} = \frac{1\text{ atm} \cdot 5{,}6\text{ L}}{\left(\frac{22{,}4}{273}\right) \cdot 273\text{ K}} = \frac{5{,}6}{22{,}4} = 0{,}25\text{ mol}
Balonun patlamadan dayanabileceği maksimum hacimdeki (67{,}2\text{ L}) toplam mol sayısı (n_{\text{toplam}}) bulunur:
n_{\text{toplam}} = \frac{1\text{ atm} \cdot 67{,}2\text{ L}}{22{,}4} = 3\text{ mol}
Eklenmesi gereken mol sayısı (\Delta n):
\Delta n = n_{\text{toplam}} - n_1 = 3\text{ mol} - 0{,}25\text{ mol} = 2{,}75\text{ mol}
Eklenen \text{He} gazının kütlesi (m):
m = \Delta n \cdot M_A = 2{,}75\text{ mol} \cdot 4\text{ g/mol} = 11\text{ g}

a) Cam kabın hacmi 8{,}2\text{ L}'dir.
b) Son durumda kaptaki basınç 6\text{ atm}'dir.

a) Cam kabın hacminin bulunması:

Kaptaki \text{CO}_2 gazının mol sayısı (n_{\text{CO}_2}):
M_A(\text{CO}_2) = 12 + 2 \cdot 16 = 44\text{ g/mol}

n_{\text{CO}_2} = \frac{22\text{ g}}{44\text{ g/mol}} = 0{,}5\text{ mol}
Sıcaklık Kelvin birimine çevrilir:
T_1 = 27\text{ }^\circ\text{C} + 273 = 300\text{ K}
İdeal gaz denkleminden (P_1 \cdot V = n_{\text{CO}_2} \cdot R \cdot T_1) hacim hesaplanır:
1{,}5\text{ atm} \cdot V = 0{,}5\text{ mol} \cdot 0{,}082 \cdot 300\text{ K}

1{,}5 \cdot V = 12{,}3 \implies V = \frac{12{,}3}{1{,}5} = 8{,}2\text{ L}

b) Son durumdaki basıncın bulunması:

Eklenen \text{H}_2 gazının mol sayısı (n_{\text{H}_2}):
M_A(\text{H}_2) = 2 \cdot 1 = 2\text{ g/mol}

n_{\text{H}_2} = \frac{2\text{ g}}{2\text{ g/mol}} = 1\text{ mol}
Kaptaki toplam mol sayısı (n_{\text{toplam}}):
n_{\text{toplam}} = 0{,}5\text{ mol} + 1\text{ mol} = 1{,}5\text{ mol}
Son sıcaklık Kelvin birimine çevrilir:
T_2 = 127\text{ }^\circ\text{C} + 273 = 400\text{ K}
Son basınç (P_2) hesaplanır (cam kap sabit hacimlidir, V = 8{,}2\text{ L}):
P_2 \cdot 8{,}2\text{ L} = 1{,}5\text{ mol} \cdot 0{,}082 \cdot 400\text{ K}

P_2 \cdot 8{,}2 = 49{,}2 \implies P_2 = \frac{49{,}2}{8{,}2} = 6\text{ atm}