10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 77 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Performans Görevi: İki farklı ilk hıza sahip (K cismi v_{0K} = 0\text{ m/s} ve L cismi v_{0L} = 10\text{ m/s}) cisimlerin serbest düşme ve aşağı doğru düşey atış hareketlerinin incelenerek atıldığı yüksekliklerin, yere çarpma hızlarının ve x-t, v-t, a-t grafiklerinin açıklandığı raporun oluşturulması.

Örnek cevap / çözüm yolu

1. Matematiksel Hesaplamalar ve Büyüklükler (g = 10\text{ m/s}^2 kabul edilmiştir):

  • K Cismi (İlk hızı sıfır, v_{0K} = 0\text{ m/s}):

    • Atıldığı Yükseklik (h_1): h_1 = \frac{1}{2} g \cdot t^2 = 5t^2\text{ m}
    • Yere Çarpma Hızı (v_K): v_K = g \cdot t = 10t\text{ m/s}
    • Örnek (t = 3\text{ s} için): h_1 = 5 \cdot 3^2 = 45\text{ m}, v_K = 10 \cdot 3 = 30\text{ m/s}
  • L Cismi (İlk hızı sıfırdan farklı, v_{0L} = 10\text{ m/s}):

    • Atıldığı Yükseklik (h_2): h_2 = v_{0L} \cdot t + \frac{1}{2} g \cdot t^2 = 10t + 5t^2\text{ m}
    • Yere Çarpma Hızı (v_L): v_L = v_{0L} + g \cdot t = 10 + 10t\text{ m/s}
    • Örnek (t = 3\text{ s} için): h_2 = 10 \cdot 3 + 5 \cdot 3^2 = 75\text{ m}, v_L = 10 + 10 \cdot 3 = 40\text{ m/s}

2. Grafik Çizimleri ve Değerlendirme:

  • İvme - Zaman (a-t) Grafiği:

    • İki cisim de aynı yer çekimi ivmesi etkisinde hareket ettiği için ivme değerleri eşittir. Aşağı yön negatif seçildiğinde a = -g = -10\text{ m/s}^2 olan sabit yatay çizgi çizilir.
  • Hız - Zaman (v-t) Grafiği:

    • K cismi: Orijinden (0) başlayan ve eğimi g = 10\text{ m/s}^2 olan doğrusal hızlanan grafiktir (v = 10t).
    • L cismi: Düşey hız eksenini 10\text{ m/s} değerinden keserek başlayan ve eğimi g = 10\text{ m/s}^2 olan doğrusal artan grafiktir (v = 10 + 10t).
  • Konum - Zaman (x-t) Grafiği:

    • Cisimler ivmeli hareket yaptığı için grafikler paraboliktir.
    • K cismi ilk hızsız olduğundan grafik başlangıçta teğet (düz) başlar ve dikleşir. L cismi ilk hıza sahip olduğu için başlangıçta 10\text{ m/s} eğimle başlayarak aynı sürede daha fazla yer değiştirme gösterir (h_2 > h_1).

Çözüm Kontrolü:
Aynı hareket süresi (t) için v_{0L} > v_{0K} olduğundan h_2 > h_1 ve v_L > v_K ilişkileri doğrulanmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 76 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 78 →