Sayfa rehberi
Bu sayfada ivme kavramı, ivmenin matematiksel modeli ve ivmeli harekete ilişkin çözümlü bir örnek yer almaktadır.
İvme Kavramı ve Özellikleri
- Tanım: Bir cismin hızında birim zamanda meydana gelen değişime ivme denir.
- Sembolü ve Niteliği: İvme \vec{a} sembolü ile gösterilir ve yönü olan vektörel bir büyüklüktür.
- Birim: SI (Uluslararası Birimler Sistemi) birimi \text{m/s}^2’dir.
- Matematiksel Model: İvme bağıntısı \vec{a} = \frac{\Delta \vec{v}}{\Delta t} = \frac{\vec{v}_{son} - \vec{v}_{ilk}}{t_{son} - t_{ilk}} şeklindedir.
- Kuvvet ve İvme Yönü:
- Cisme hareket yönüyle aynı doğrultuda net kuvvet uygulandığında hız artar; ivmenin yönü hareket yönüyle aynıdır (pozitif).
- Cisme hareket yönüne ters yönde net kuvvet uygulandığında hız azalır; ivmenin yönü hareket yönüne zıttır (negatif).
Örnek ve Çözümün İncelenmesi
Sayfadaki örnekte duruştan (v_{ilk} = 0) harekete geçen ve ivme büyüklüğü a = 4\text{ m/s}^2 olan bir metronun hız-zaman ilişkisi incelenmiştir:
-
a maddesi: İvmenin 4\text{ m/s}^2 olması, aracın hızının her 1\text{ s}'de 4\text{ m/s} artacağı anlamına gelir. Buna göre zaman ve anlık hız değerleri şu şekildedir:
- t = 0\text{ s} \rightarrow v = 0\text{ m/s}
- t = 1\text{ s} \rightarrow v = 4\text{ m/s}
- t = 2\text{ s} \rightarrow v = 8\text{ m/s}
- t = 3\text{ s} \rightarrow v = 12\text{ m/s}
- t = 4\text{ s} \rightarrow v = 16\text{ m/s}
- t = 5\text{ s} \rightarrow v = 20\text{ m/s}
- t = 6\text{ s} \rightarrow v = 24\text{ m/s}
-
b maddesi: 6.\text{ s}'deki son hız büyüklüğü ivme denkleminde verilenler yerine yazılarak hesaplanır:
a = \frac{v_{son} - v_{ilk}}{t_{son} - t_{ilk}} \Rightarrow 4 = \frac{v_{son} - 0}{6 - 0} \Rightarrow v_{son} = 24\text{ m/s}
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 35 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 37 →