Soru 1
Soru Metni: Binaların deprem sarsıntılarına karşı direncini artırmak için nasıl bir model tasarlanabilir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Binaların temeli ile üst yapısı arasına araç amortisörlerine benzer biçimde çalışan hidrolik veya kauçuk sismik izolatör sistemleri yerleştirilen bir model tasarlanabilir. Bu deney düzeneği modelinde, zeminden gelen deprem dalgalarının kinetik enerjisi izolatör içerisindeki hidrolik sıvının sürtünmesi ve esnek katmanlar sayesinde ısı enerjisine dönüştürülür. Böylece binaya aktarılan hareket ve kuvvet sönümlenerek yapının depreme karşı direnci artırılır.
Çözüm kontrolü
Araç süspansiyon sisteminde pistonun basınç enerjisini ısıya dönüştürmesi ilkesi, bina zemininde kullanılarak deprem dalgalarının enerjisinin emilmesi sağlanmıştır.
Soru 2
Soru Metni: Tasarladığınız modelin uygulanabilir olup olmadığını değerlendirerek modeli geliştirmek için neler yapılabileceğini yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Modelin uygulanabilirliği; yapının kütlesini taşıma kapasitesi, malzeme ömrü ve ekonomik maliyet unsurları açısından değerlendirilir. Modeli geliştirmek için şu adımlar atılabilir:
- Yalnızca yatay değil, düşey yönlü sarsıntıları da emebilecek çok eksenli amortisör (damper) mekanizmaları eklenebilir.
- Yüksek basınca ve sıcaklık değişimlerine dayanıklı özel hidrolik sıvılar ile kauçuk bileşenler kullanılabilir.
- Küçük ölçekli bir deney düzeneğinde sarsıntı tablası kullanılarak model test edilebilir ve titreşim büyüklüğünün ne oranda azaldığı ölçülebilir.
Çözüm kontrolü
Çok yönlü sönümleme, malzeme dayanıklılığı ve deneysel testlerle doğrulanabilirlik modelin gerçek yapılara uygulanabilirliğini ve etkinliğini artırır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 346 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 348 →