Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
- Yandan Görünüm: Su yüzeyi tepeler ve çukurlar içeren sinüzoidal bir dalga profili şeklinde çizilir. Ardışık iki dalga tepesi (veya iki dalga çukuru) arasındaki yatay mesafe \lambda (dalga boyu) olarak gösterilir.
- Üstten Görünüm (Beyaz Ekran): Ekran üzerinde birbirine paralel ardışık aydınlık ve karanlık şeritler çizilir. Mercek görevi gören dalga tepelerinin altı aydınlık çizgi, dalga çukurlarının altı karanlık çizgi oluşturur. Ardışık iki aydınlık çizgi (veya iki karanlık çizgi) arasındaki uzaklık dalga boyunu (\lambda) ifade eder.
Çözüm kontrolü
Dalga tepeleri gelen ışığı toplayarak ekranda aydınlık şeritler, dalga çukurları ise ışığı dağıtarak karanlık şeritler oluşturur. İki tepe veya iki çukur arası uzaklık 1 dalga boyudur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cam Levhalı Bölge (Sığ Ortam): Tabanına cam levha koyulan ilk yarıda su derinliği azaldığı için dalga boyu küçülür. Dalga çizgileri (tepe ve çukur desenleri) birbirine daha yakın çizilir.
- Derin Bölge: Tabanında cam olmayan ikinci yarıda su derinliği fazla olduğu için dalga boyu daha büyüktür. Dalga çizgileri arasındaki mesafe daha geniş çizilir.
Çözüm kontrolü
Su dalgalarında derinlik azaldıkça dalganın yayılma sürati azalır. Kaynağın frekansı sabit olduğu için v = \lambda \cdot f bağıntısına göre süratin küçüldüğü sığ ortamda dalga boyu (\lambda) da küçülür.
Soru 3
Kısa cevap
- Frekans (f): Derinliğe bağlı değildir; yalnızca dalga kaynağının titreşim frekansına bağlıdır. Derinlik değişse de frekans değişmez (f_{\text{derin}} = f_{\text{sığ}}).
- Sürat (v): Doğrudan ortamın derinliğine bağlıdır. Ortamın derinliği arttıkça su dalgalarının sürati artar (v_{\text{derin}} > v_{\text{sığ}}).
Çözüm kontrolü
Ortamın değişmesi dalganın frekansını etkilemez. Su dalgalarında sürat ise ortam özelliklerine bağlıdır; derin ortamda dalgalar daha hızlı, sığ ortamda daha yavaş ilerler.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 318 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 320 →