Sayfa rehberi
1. Ses Dalgalarında Yankı
- Yankı Tanımı: Ses dalgalarının belirli bir mesafedeki sert ve düzgün yüzeylere çarpıp yansıması sonucu oluşan ikinci sese yankı denir.
- İşitilme Şartı: Ses kaynağı ile yansıtıcı engel arasında yankının net olarak algılanabilmesi için en az 17 m mesafe bulunmalıdır.
- Kullanım Alanları: Denizaltı ve gemilerde deniz altı derinliklerinin ve nesne uzaklıklarının hesaplanmasında (sonar) ile tıp alanında vücut iç yapısının incelenmesinde (ultrason) sesin yansıma ve yankı özelliğinden yararlanılır.
2. Doğrusal Su Dalgalarında Kırılma
- Kırılma Tanımı: Derinlikleri farklı ortamlardan birinden diğerine geçen su dalgalarının yayılma yönünü değiştirmesine dalgaların kırılması denir. İki ortamı ayıran sınıra ayırıcı yüzey denir.
- Temel Özellikler:
- Kırılma olayında dalganın frekansı değişmez (frekans yalnızca kaynağa bağlıdır).
- Dalganın yayılma sürati ve dalga boyu ortamın derinliğine bağlıdır. Derin ortamda sürat ve dalga boyu büyük, sığ ortamda küçüktür ($
\lambda_s < \lambda_d
$).
3. Ortam Geçiş Kuralları
- Derin Ortamdan Sığ Ortama Geçiş (Şekil 4.11): Dalgalar sığ ortama geçerken yavaşlar, dalga boyu küçülür ve yayılma doğrultusu yüzey normaline yaklaşarak kırılır.
- Sığ Ortamdan Derin Ortama Geçiş (Şekil 4.13): Dalgalar derin ortama geçerken hızlanır, dalga boyu büyür ve yayılma doğrultusu yüzey normalinden uzaklaşarak kırılır.
- Yüzeye Dik / Paralel Dalga Cephesi İle Geçiş (Şekil 4.12): Ayırıcı yüzeye 90^\circ açı ile gelen (veya ayırıcı yüzeye paralel olan) dalgaların sürati ve dalga boyu değişir; ancak yayılma doğrultusu değişmez.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 315 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 317 →