Soru 1
Kısa cevap
I. radyo dalgaları
II. gama ışınları
III. görünür bölge
IV. mekanik
V. radyo
VI. su, deprem
VII. uzanım
VIII. titreşim
Çözüm açıklaması
Kutucuktaki kelimeler fiziksel tanımlara ve dalga özelliklerine göre cümlelere şu şekilde yerleştirilir:
- I. 1880’lerin sonunda keşfedilen radyo dalgaları, radyo ve televizyon gibi iletişim teknolojilerinde kullanılmaktadır.
- II. Elektromanyetik spektrumda gama ışınları en yüksek frekansa ve en yüksek enerjiye sahiptir.
- III. 380-700 nm arası dalga boyuna sahip görünür bölge bir elektromanyetik dalga türüdür.
- IV. Deprem sırasında oluşan dalgalar yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duyan mekanik dalgalardır.
- V. Mikrodalgaların frekansı radyo dalgalarına göre daha büyüktür.
- VI. Mekanik dalga olan su ve deprem dalgaları hem enine hem de boyuna dalga özelliği gösterir.
- VII. Bir dalganın uzanım değeri, dalganın denge konumundan uzaklığını tanımlar.
- VIII. Rüzgârda sallanan yapraklarda ve kanat çırpan bir arıda titreşim hareketi görülür.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Derya ve Arda’nın gözlemlerinden hareketle mekanik ve elektromanyetik dalgalar arasındaki temel farklar şu şekildedir:
-
Maddesel Ortam İhtiyacı:
- Mekanik Dalgalar: Yayılabilmek için mutlaka katı, sıvı veya gaz gibi maddesel bir ortama ihtiyaç duyarlar. Arda’nın deneyinde havası boşaltılmış ortamda sesin duyulmaması, sesin bir mekanik dalga olduğunu ve boşlukta yayılamadığını gösterir.
- Elektromanyetik Dalgalar: Yayılmak için maddesel bir ortama ihtiyaç duymazlar, uzay boşluğunda da yayılabilirler. Derya’nın ifade ettiği yıldız ışıklarının uzay boşluğunu geçerek Dünya’ya ulaşması ve Arda’nın deneyinde telefon ekranındaki ışığın boşlukta görülebilmesi bunu kanıtlar.
-
Yayılma Hızı:
- Elektromanyetik dalgalar boşlukta ışık hızıyla (c \approx 3 \times 10^8 \text{ m/s}) hareket eder. Mekanik dalgaların yayılma hızı ise ortamın fiziksel özelliklerine bağlıdır ve ışık hızına kıyasla çok daha düşüktür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 288 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 290 →