Sayfa rehberi
Bu sayfada elektrik devrelerinde üreteçlerin tükenme sürelerinin bağlı olduğu faktörler, seri ve paralel bağlama durumları ile konuyla ilgili çözümlü bir örnek incelenmektedir.
Üreteçlerin Tükenme Süreleri ve Akım İlişkisi
- Temel İlke: Bir üretecin tükenme süresi (ömrü), üzerinden çekilen elektrik akımının büyüklüğü ile ters orantılıdır. Üreteçten ne kadar büyük akım çekilirse üreteç o kadar kısa sürede tükenir.
- Seri Bağlama (Şekil 3.24.b): Özdeş üreteçler seri bağlandığında devrenin toplam potansiyel farkı artar. Buna bağlı olarak devreden çekilen akım artar ve üreteçler tek pilli devreye göre daha çabuk tükenir.
- Paralel Bağlama (Şekil 3.24.c): Özdeş üreteçler paralel bağlandığında devrenin toplam potansiyel farkı tek bir üretecin potansiyel farkına eşit kalır (V_{top} = V). Ana kol akımı paralel kol sayısına bölündüğü için her bir üreteçten çekilen akım azalır ve üreteçlerin tükenme süresi uzar.
Çözümlü Örnek İncelemesi
Sayfadaki örnek soruda iç direnci ihmal edilen V potansiyel farkına sahip üreteçler ve R dirençleri kullanılarak iki ayrı paralel bağlı devre kurulmuştur.
- a) Potansiyel Farkının İncelenmesi: Üreteçler birbirine paralel bağlı olduğundan 1. devre ve 2. devredeki R dirençlerinin uçları arasındaki potansiyel farkı eşit ve V kadardır.
- b) Çekilen Akımların Karşılaştırılması: Her iki devrede de dirençler üzerinden geçen ana kol akımı I = \frac{V}{R} değerindedir. 1. devrede bu akım 2 üreteç tarafından (i_1 = \frac{I}{2}), 2. devrede ise 3 üreteç tarafından (i_2 = \frac{I}{3}) eşit olarak paylaşılır. Bu nedenle 1. devredeki her bir üreteçten çekilen akım, 2. devredeki her bir üreteçten çekilen akımdan daha büyüktür (i_1 > i_2).
- c) Tükenme Sürelerinin Karşılaştırılması: Üreteçlerin tükenme süresi çekilen akımla ters orantılı olduğundan, daha az akım çekilen 2. devredeki üreteçler daha geç tükenir; 1. devredeki üreteçler ise daha erken tükenir (t_2 > t_1).
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 246 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 248 →