Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğrencilerin deney tasarımlarını aşağıdaki düzeneklere göre çizip numaralandırmaları gerekir:
- Tasarım 1 (Tek pil ile devre): Bir üreteç, anahtar ve lamba seri bağlanır; lambaya paralel voltmetre, devreye seri ampermetre eklenir.
- Tasarım 2 (İki pil seri düz): İki özdeş üreteç zıt kutupları (+ - + -) birbirine değecek şekilde seri bağlanır.
- Tasarım 3 (İki pil seri ters): İki özdeş üreteç aynı kutupları (+ - - +) karşı karşıya gelecek şekilde zıt bağlanır.
- Tasarım 4 (İki pil paralel): İki özdeş üretecin artı kutupları bir noktada, eksi kutupları diğer noktada birleştirilerek paralel bağlanır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Seri düz bağlanma: Üreteçlerin farklı kutuplarının (+ ve -) birbiri ardına bağlanmasıdır. Devrenin toplam potansiyel farkı üreteçlerin potansiyel farklarının toplamına eşittir (V_{\text{toplam}} = V_1 + V_2).
- Seri ters bağlanma: Üreteçlerin aynı kutuplarının (+ ile + veya - ile -) birbirine bağlanmasıdır. Özdeş üreteçlerde potansiyel farklar birbirini sıfırlar (V_{\text{toplam}} = 0\text{ V}).
- Paralel bağlanma: Üreteçlerin artı kutuplarının aynı noktaya, eksi kutuplarının da başka bir ortak noktaya bağlanmasıdır. Özdeş üreteçlerde toplam potansiyel fark tek bir üretecin potansiyel farkına eşittir (V_{\text{toplam}} = V).
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Özdeş üreteçlerin gerilimi V, lambanın direnci R, tek pilden çekilen akım I = \frac{V}{R} ve tek pilin tükenme süresi t kabul edildiğinde elde edilen teorik veriler tabloya şu şekilde kaydedilir:
| Kurulan Devreler | Lambadan Geçen Akım Değeri (A) | Lambanın Uçları Arasındaki Potansiyel Fark (V) | Üreteçlerin Tükenme Süreleri (s) |
|---|---|---|---|
| Bir pil ile | I | V | t |
| İki pil ile seri düz | 2I | 2V | t / 2 |
| İki pil ile seri ters | 0 | 0 | Akım çekilmediği için tükenmez |
| İki pil ile paralel | I | V | 2t |
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
- Seri düz bağlanmanın avantajı: Devrenin toplam potansiyel farkını ve devre akımının büyüklüğünü artırır. Lambanın daha parlak yanması veya daha yüksek gerilim gerektiren cihazların çalıştırılması istendiğinde avantajlıdır.
- Paralel bağlanmanın avantajı: Toplam potansiyel farkı değiştirmeden üreteç başına düşen akım çekimini azaltır (I/2). Bu sayede üreteçlerin tükenme süresi uzar ve devrenin daha uzun süre çalışması sağlandığında avantajlıdır.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Sunum Özeti:
- Seri Düz Bağlanma: Toplam potansiyel fark 2V değerine çıkar, devreden geçen akım 2I olur. Lamba parlaklığı artar fakat üreteçlerden yüksek akım çekildiği için tükenme süresi yarıya (t/2) düşer.
- Seri Ters Bağlanma: Özdeş pillerin gerilimleri birbirini götürdüğü için toplam potansiyel fark 0\text{ V} olur, devreden akım geçmez ve lamba yanmaz.
- Paralel Bağlanma: Toplam potansiyel fark V olarak kalır, lambadan geçen akım I olur. Ancak akım iki üreteç arasında paylaşıldığından her bir üreteçten I/2 akım çekilir ve tükenme süresi 2t katına çıkar.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 242 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 244 →